Zukertort Amstelveen Nieuws
De leukste partij van winnaar Sander Los (juni 2018)

Nico Louter - Sander Los

Sander Los vond zelf zijn overwinning op Nico Louter in ronde 5 zijn interessantste partij van het toernooi. Hieronder kunt u dit spektakel naspelen met commentaar van Sander zelf.

Nico en ik speelden meer dan 40 jaar geleden al tegen elkaar, in de tijd dat we nog jong en mooi waren (vrij naar Donner; in feite waren we pubers met pukkels). Sindsdien komen we elkaar om de zoveel tijd tegen aan het bord. Ik weet niet wat onze onderlinge score is, maar wel dat onze partijen zelden lang duren. Dat laatste zal te maken hebben met Nico's onconventionele positionele opvattingen en mijn niet aflatende drang het initiatief te willen grijpen. Dat daar nog altijd weinig aan is veranderd bleek in de vijfde ronde van het Amstelveen Open.

Sander Los wint Zukertort Open (29-6-2018)

Sander Los overtuigend winnaar bij Zukertort Open

Sander Los

Het was misschien niet helemaal het eerste Zukertort Amstelveen Open toernooi (al in de jaren tachtig werden er toernooien georganiseerd door Zukertort), maar in elk geval was het wel de eerste keer dat er volgens dit systeem werd gespeeld. Geïnspireerd door soortgelijke voorbeelden uit Zweden bestond het toernooi uit zeven ronden Zwitsers, maar met de bijzonderheid dat de eerste drie ronden met rapidtempo verspeeld werden. De voordelen daarvan bleken dit toernooi duidelijk. Als er al eens een partij was met groot ratingverschil dan was dat toch vooral op de eerste avond, toen de eerste drie ronden werden gespeeld. Bij een rapidpartij is dat grote verschil een veel minder bezwaar dan bij 'gewoon' tempo. Omdat er immers nog twee andere partijen op het rooster staan zijn de spelers niet te snel klaar met hun toernooiavond.

Op papier waren Sybolt Strating en Sander Los favoriet voor de eindzege. Sander liep al in de eerste ronde averij op: tegen John Spinhoven ontspoorde een en ander grondig. Toen John het onnauwkeurig deed kwam Sander nog juist met remise weg. Sybolt had in de tweede ronde minder geluk en moest het volle punt aan Henk Boot laten. Zodat na drie ronden de favorieten in de subtop bivakkeerden, achter trotse leider Nico Louter, die als enige op drie uit drie kon bogen.

In de vierde ronde handhaafde Nico zich keurig met een remise tegen Paul-Peter Theulings. Sander kwam langszij dankzij een zege op Jeroen Schoonackers. Sybolt sloot aan dankzij winst tegen Michiel Kors. Ook Willem Hensbergen en Eric Roosendaal kwamen op 3 uit 4.

Ronde 5, en het duel Louter-Los stond op het programma. Zoals alrijd bij Nico werd het een spannende pot, maar uiteindelijk trok Sander aan het langste eind. Sybolt wist van Willem te winnen, en ook Paul-Peter en Eric scoorden een vol punt. In ronde 6 stond het topduel tussen Sander en Sybolt op het programma. Het werd zonder al te veel avonturen remise. Verder gaf PP een toren weg tegen Eric, maar doordat de torenwinst twee tempi kostte kon PP een sterke koningsaanval opzetten en eeuwig schaak afdwingen. Aan bord 3 zaten Nico en Jeroen, en ook dat werd remise, terwijl Willem een bye had opgenomen. Iedereen in de top scoorde dus een half punt in ronde 6, het zou allemaal aankomen op ronde 7.

Aan het kopbord mocht PP proberen Sander te verschalken. Al snel kwam er een eindspel op het bord waarin de witte stukken slecht samenwerkten. Sander won een pion en won vrij soepel, waarmee hij toernooiwinnaar werd. Sybolt wist Eric te verslaan en werd daarmee ongedeeld tweede, zodat de favorieten hun status uiteindelijk keurig waarmaakten. Willem Hensbergen profiteerde van een foutje van Jeroen, en werd derde dankzij een betere TPR, voor Nico (vierde) en PP (vijfde).

Bij de prijsuitreiking hield Sander een mooie toespraak. Hij dankte de organisatie en zei te hopen dat er volgend jaar zowel hogere als sterkere deelname zou zijn. Aangezien sterkere deelname natuurlijk samenhangt met hogere prijzen gaf Sander maar meteen het goede voorbeeld door vrijwel al zijn prijzengeld direct in de toernooikas voor volgend seizoen te steken. Een bijzonder gebaar. Hulde!!

Zukertort matig in SGA Rapid (8-6-2018)

Amstelveense teams kunnen niet uitblinken

Bij de SGA rapid doet Amstelveen het tot nu toe niet al te geweldig. Teams flakkeren eerder dan dat ze schitteren. A2 had erg sterke tegenstand, maar een mager halfje op de eerste avond was wel erg minimaal. A1 scoorde 4-0, maar ja, dat was dan wel tegen A2. Verder blijven mooie scores toch eigenlijk uit. Tja, nou ja, het kan niet altijd feest zijn.

Toch is er een potje dat het wel verdient om aan de vergetelheid omtrukt te worden. Het gebeurt tenslotte niet elke dag dat een ratinggat van bijna 350 punten wordt overbrugd. Ex-Zukertorter Tex de Wit, inmiddels wat meer BN'er dan schaker, was de man die aan de verkeerde kant van de score zat. Hij werd een aantal malen in de partij slachtoffer van een truczetje. Ik ben mijn gevoel voor gevaar wat kwijt, zo zei hij na afloop, terwijl de waanzinnige complicaties nog even onder de loep genomen werden. Zelfs Manuel Bosboom verdwaalde bijna in het labyrinth van varianten. Een lange analyse van een rapidpotje is niet zo heel zinvol, daarom zijn hieronder de varianten tot een minimum beperkt. Het commentaar is van de winnaar, volgens velen trouwens wel een echte trucjesspeler.

Michiel Harmsen wint de Simonis-cup (20-4-2018)

Michiel Harmsen pakt Simoniscup (door Wouter Simonis)

Michiel Harmsen Op vrijdag 20 april werd de tweede en laatste ronde van de Rapidcompetitie gespeeld. Mede omdat het derde tegelijk een wedstrijd had en de volgende dag de laatste ronde van de KNSB-competitie op het programma stond waren er slechts acht deelnemers. Dat bood kansen voor mensen die de eerste ronde niet geweldig hadden gespeeld, maar nu wel aanwezig waren.

Michiel Harmsen had er dit keer zijn zinnen op gezet en dat betaalde zich uit in vier overwinningen op rij en een totaalscore van 5½ punt. De concurrentie had daarmee het nakijken. Rugved Adavatkar en Harold de Boer deelden de tweede plaats met 4½ punt. Wouter Simonis werd tot zijn eigen verrassing vierde met 3½ punt.

De volledige eindstand vindt u hier.

A1 verliest ook laatste ronde (21-4-2018)

A1 verliest in Delft

verslag volgt later
A2 komt net tekort (21-4-2018)

A2 verliest zomerse wedstrijd

Het was inmiddels prachtig weer geworden. Geen weer om te schaken, eigenlijk, vond menige speler van de thuisploeg. Als er niets meer op het spel zou staan zou het mogelijk remises geregend hebben. Probleem was alleen dat er wel degelijk iets op het spel stond. De gastheren, Dubbelschaak '97, zouden nog best eens kunnen degraderen, vooral omdat de nummers laatst en voorlaatst tegen elkaar speelden. Een spion was naar die wedstrijd gestuurd om een oogje te houden op de diverse scenario's.

A2 was niet compleet. Joel de Vries en Gijs IJzermans waren verhinderd. Eric Roosendaal en Waldemar Moes namen hun plekken aan de borden twee en drie in. De wedstrijd kwam vrij traag op gang, vooral doordat nogal wat spelers de opening beroerd speelden en vervolgens eindeloos gingen piekeren. Na een paar uur waren al vier spelers in de buurt van de tien minuten bedenktijd terwijl ze nog lang geen 20 zetten gedaan hadden. Catastrofes konden dus niet uitblijven. De eerste ramp voltrok zich bij Onno Elgersma. Na de opening leken al zijn stukken elkaar in de weg te staan. In een poging een redelijke zet te vinden ging Onno ook nog eens door zijn vlag. Daniel Kutchoukov had na de opening ook weinig om zich over te verheugen. Verbrokkelde pionnenstructuur, koning in het midden en hoge tijdnood. Dat kon niet goed gaan en dat ging het ook niet. Paul-Peter Theulings zat niet krap in zijn tijd maar wel in ruimte - zijn stukken konden amper bewegen. Wit zette simpel twee torens op de halfopen g-lijn en bulldozerde dwars door de zwarte stand heen. Bij Eric mislukte de opening totaal. Hij besloot de zaak af te kopen via een grootscheepse ruil met pionverlies en ontsnapte naar een eindspel met ongelijke lopers - een benauwde remise. Alleen Matthew wist voorlopig de score een beter aanzien te geven. Zwart miste een zetje en Matthew drukte ogenblikkelijk door naar het volle punt.

Daarmee had Dubbelschaak 3½ punt verzameld. Toen kwam de tijding dat de andere degradatiematch een klinkende 6-2 was geworden voor de nummer voorlaatst, zodat de Brabanders moesten winnen om er niet uit te vliegen. Dat leek goed te komen voor ze want Esther de Kleuver was in enorme problemen geraakt. Haar dame stond ver van huis op a6 terwijl zwart met man en macht aanviel op de koningsvleugel. Esther liet koeltjes een toren instaan om toch nog enig spel over te houden - en werd beloond toen zwart in tijdnood een schaakje overzag en de toren weer inleverde. Hoofdschuddend besloot zwart tot eeuwig schaak. 4-2 en nog steeds was de thuisploeg niet veilig.

Dus moest er wat hen betreft nog een halfje gescoord worden - maar zowel Waldemar als Jeroen Schoonackers stonden beter. De thuisploeg liep handenwringend rond, want waar moest die verlossende remise vandaan komen? Waldemar kwam in tijdnood - de tegenstander bood dus gretig remise aan maar Waldemar speelde keihard door. Even later zat Jeroen ook in tijdnood - ook hier bood wit remise aan en ditmaal mocht de thuisploeg een collectieve zucht van verlichting slaken. Jeroen vertrouwde de zaak niet langer en nam het aan. Het cruciale halfje was daarmee eindelijk binnen voor Dubbelschaak. Het bleef er ook bij, want Waldemar schoof een toreneindspel keurig uit en bekroonde zijn invalbeurt met een vol punt.

Een nipte nederlaag tegen een tegenstander die, over de gehele linie gezien, gewoon een stukje sterker was dan A2.

A3 wordt kampioen (20-4-2018)

A3 wint overtuigend en is effectief kampioen

De wedstrijd die het zou moeten doen voor A3 ging tegen Oosten/Toren, dat nog hard zou moeten werken om degradatie te ontlopen. Een winst zou vrijwel zeker genoeg zijn voor de titel.

Er was een vroege hobbel op het parcours van A3, Wim Moene wilde teveel op de koningsvleugel en toen dat doodliep was het ook meteen 0-1. Joran Donkers had een vrij vlakke opening - alle lichte stukken werden geruild en het eindspel met zware stukken was gewoon remise. Toen kwam onze topscorer in actie: Jan Helsloot toverde in amper tien zetten een koningsaanval uit zijn hoge hoed. Na amper 16 zetten kwam een hard dame-offer. Nou ja, offer, als wit de dame nam ging hij mat in één. En anders? Dan ook, eigenlijk. Wit gaf dus maar op - de stand was weer gelijk en A3 keek niet meer om.

Eric Roosendaal had zware druk gekregen vanuit de opening. Twee lichte stukken van zwart stonden effectief opgesloten - het mocht dus geen verrassing heten dat zwart ergens een stuk kwijtraakte. En toen nog een tweede ook. Waarna het ook nog mat liep. Nico Louter had al snel een tweetal sterke centrumpionnen op het bord - en de d-pion was nog vrij ook. Wit stond niet best, kwam ook nog in tijdnood en werd gedwongen een stuk te geven. Weer een punt. Henk Boot had het een stuk lastiger. Toch hield hij ergens een kwaliteit over. Toen een eindspel ontstond was het niet moeilijk meer. Daarmee was de zege en de promotie binnen.

Dus kon Olav Lucas met een gerust hart remise geven. Daar was wel een flinke strijd aan vooraf gegaan - eerst won Olav twee stukken voor een toren. Daarna ging er weer een stuk af voor een paar pionnen. Toen offerde zwart nog maar eens de kwaliteit. De totale balans wees een pluspion voor Olav aan, maar de winst was problematisch, dus de remise was niet verkeerd. Zo bleef alleen Renzo Finkenflugel over. Een wat dichtgeschoven stand - maar Renso had breekkansen. Zwart mopperde na afloop dat hij te passief had gespeeld. Nu kwam de doorbraak met initiatief tot stand, zodat Renzo ook nog eens won.

Totaal dus een forse 6-2 overwinning. De voorsprong op Almere 2 bedraagt twee matchpunten en zeven bordpunten. Theoretisch kan Almere ons dus nog inhalen, maar praktisch gesproken niet. A3 dus kampioen - en terug naar de 3e klasse KNSB!

De "deserteur" Rogier Zelle (april 2018)

De "deserteur" Rogier Zelle (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Rogier Zelle.

Rogier Zelle Rogier werd lid van de club ergens in zijn studententijd. Hij was een goede onderbondspeler, we speelden vaak in hetzelfde team. Zijn rating schommelde meestal ergens bovenin de 1900. Ergens begin jaren negentig lijkt hij te zijn gestopt. Ik vind dan geen ratinggegevens meer van hem. Wat ik me vooral van Rogier herinner is dat hij altijd goedlachs was, vriendelijk en geïnteresseerd.

Rogier studeerde economie, destijds een veel gekozen studie. Na zijn studietijd is hij kort werkzaam geweest als redacteur van de ESB (Economisch Statistische Berichten), een belangrijk vaktijdschrift. Daarna kwam hij bij de commerciële jongens van BEA en KPMG. Uiteindelijk is hij geland bij de Algemene Rekenkamer, waar hij inmiddels al twintig jaar werkt. Opvallend dat de meeste economen van Zukertort in de openbare sector belanden (Jurriaan Eggelte bij de Nederlandse Bank, Martin Bottema bij het Centraal Planbureau).

Ik zie ook overeenkomsten met andere deserteurs (Jurriaan is overigens geen deserteur). Zo tref ik een 10 km tijd van hem aan op internet, net als bij Arthur de Hart. Maar de grootste overeenkomst is misschien wel met Dariu Gavrila. Dariu besprak ik al eerder al, vooral zijn deskundigheid op het gebied van zelfstandig rijdende auto's. Na het recente ongeluk met een google-auto werd hij onmiddellijk op de radio geïnterviewd. Rogier houdt zich ook sterk bezig met mobiliteitsvraagstukken. In zijn werk voor de rekenkamer hield hij zich o.a. bezig met de Betuweroute, die recentelijk overigens weer in opspraak is gekomen. Maar hij is ook een jaar of 10 vicevoorzitter geweest van de reizigersvereniging ROVER.

Om die taak beter te onderzoeken moeten we een stapje terug in de tijd zetten. In 2002 wordt een ingezonden brief van Rogier gepubliceerd in de Groene Amsterdammer, getiteld "Gelijkheid".

Pieter van Os koppelt (in 'De verkwanseling van het gelijkheidsideaal' in De Groene van 6 juli) twee zaken aan elkaar op een manier die ik moeilijk kan volgen. De teloorgang van de verlichtingsidealen (een analyse waar ik het grotendeels mee eens ben, en een ontwikkeling die ik evenzeer betreur als Van Os) wijt hij aan het neoconservatieve offensief tegen het politiek correcte denken. Dat wil zeggen het politiek correcte denken dat dateert van pak 'm beet dertig jaar terug, dat volgens de criticasters een overdreven nadruk legt op nivellering en op datgene wat ons mensen bindt.

Van Os lijkt die aanval te betreuren. Ik kan me er echter prima in vinden. Ik wil daaraan toevoegen dat ik elke aanval op elk politiek correct denken toejuich. Ik zie namelijk niet in hoe vrijheid en gelijkheid op de lange duur gediend kunnen zijn met welke beknotting van denken en praten dan ook. En geen enkel oprecht begaan mens zou dat moeten willen. Het zijn altijd de comfortabelen die het op een gegeven moment wel best vinden en willen stoppen met luisteren en nadenken. Dat geldt nu, dat gold dertig jaar geleden.

Ik krijg de indruk dat Van Os politiek correct denken verwart met politiek (en niet noodzakelijkerwijs correct) handelen. Als met redelijke zekerheid vaststaat dat een goed bedoelde subsidie niet werkt, dan moet dat gezegd kunnen worden. Dan nog heeft de politiek het recht om die subsidie, om welke reden ook, te handhaven. Daarbij geldt: hoe opener de samenleving, hoe vinniger het debat over die subsidie zal zijn; en des te overtuigender moet het verhaal zijn van de politicus die toch vóór is.

Historici reageren verheugd op dit artikel. Het is doorwasemd met de geest van de Franse Revolutie. Je waant je terug op de kaatsbaan, 20 juli 1789. In het midden staat Rogier, die zich met leden van de derde stand en enkele sympathiserende priesters heeft losgemaakt van de na 175 jaar bijeengeroepen Staten-Generaal. Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap zijn de basisgedachtes, die ruim 200 jaar na deze gebeurtenis nog op ieder Frans gemeentehuis zichtbaar zijn.

Vrijheid, Gelijkeid en Broederschap

Onwillekeurig vraag ik me af of er nog meer grootse historische verbanden zijn te leggen, namelijk met Margaretha Zelle. Zij was een verre verwant van Rogier. Ook zij lijkt te zijn opgekomen voor vrijheid, gelijk en broederschap, waarbij broederschap wellicht een iets andere betekenis kreeg. Wie hier de weg kwijt is, zij staat beter bekend onder de naam Mata Hari.

Confessionelen valt de zin over de subsidies op, de basis van de pacificatie van 1917, waarin bijzonder en openbaar onderwijs aan elkaar gelijk worden gesteld, de facto ervoor zorgend dat bijzonder onderwijs meer middelen tot zijn beschikking heeft. Bekritiseerd, maar zorgend voor politieke rust en bestuurbaarheid van Nederland gedurende de 20e eeuw.

Schakers valt de zin op "Het zijn altijd de comfortabelen die het op een gegeven moment wel best vinden en willen stoppen met luisteren en nadenken." Het is een zin van een speler die tot het gaatje gaat om de stellingsproblematiek te doorgronden. Die wil weten hoe hij het beste kan voortzetten. Overigens een stelling die door sommige sterke schakers wordt ontkracht. Max Euwe had als stelling dat als je een goede voortzetting had je niet meer eindeloos door moest zoeken naar de beste voortzetting. Kotov demonstreert in zijn briljante Think like a grandmaster dat je alle vertakkingen neer moet zetten, alles 1 maal moet doorrekenen, en dan moet vertrouwen op je oordeel. Hij levert als het ware een geheel ander dogma.

Hoe je het stuk ook interpreteert, het laat in ieder geval zien dat Rogier een betrokken burger van de samenleving is geworden. Je hoeft je niet echt af te vragen of Rogier dit uit zijn functie voor de Rekenkamer schrijft of op eigen titel. Hij werkt voor de overheid, maar voert zijn taak van onafhankelijk onderzoeker met verve uit. Waar tegenwoordig veel kritiek valt te beluisteren op de onafhankelijkheid van onderzoeken in opdracht van de overheid, lezen we over Rogier dat hij al in 2004 ernstige kritiek uit op de onderbouwing van de haalbaarheid van de Betuwelijn.

Ook bij de besluitvorming over de aanleg van de Betuwelijn werd 'kiekeboe' gespeeld in de informatieverstrekking. Ministers overdreven de baten en hielden de kosten voor milieuvoorzieningen achter voor de Tweede Kamer, aldus Frederick Muller (onderzoeker aan de Erasmus Universiteit). Volgens Muller, die zich gesteund voelde door het Centraal Planbureau (CPB), gaf een studie van het consultancybureau Knight Wendling een te positief beeld van de aanleg van de Betuwelijn. Mullers waarschuwingen vonden echter ook in de Tweede Kamer in 1994 en 1998 weinig gehoor. Toenmalig minister van Verkeer en Waterstaat Hanja Maij-Weggen baseerde haar beslissing de Betuwelijn aan te leggen in 1993 op het rapport van Knight Wendling. Uit een veel kritischer en genuanceerder rapport van McKinsey nam ze alleen de gunstige scenario's over. Carel Paauwe benadrukte de grote onzekerheid van de McKinsey-cijfers over de Betuwelijn. Ook uit de getuigenissen van Rogier Zelle (onderzoeker Algemene Rekenkamer), Bram Westerduin (voormalig directeur-generaal Goederenvervoer op het ministerie van Verkeer en Waterstaat) en Taco van Hoek (onderdirecteur CPB) rees een beeld van mager onderbouwde besluitvorming zonder aandacht voor alternatieven.
(bron: Parlement.com : Ministerie negeerde kritische adviezen)

Hoe het ook is, duidelijk is dat we Rogier moeten zien als een voorvechter van het onafhankelijke woord. Herinner ik me dat ook van de analyses van onze gezamenlijke partijen? Ik weet het niet meer, maar het zou me niets verbazen. Rogier, je komt misschien niet meer schaken, maar laat je kritische geluid eeuwig bloeien!

A5 verliest match en kampioenschap (12-4-2018)

A5 struikelt over laatste horde (door Wilco Dado)

In de laatste wedstrijd moest Zukertort 5, ongeslagen, en koploper in de viertallen-competitie, tegen Volewijckers 3, het team dat vorig jaar weliswaar de competitie wist te winnen, maar dit jaar alle wedstrijden verloor en op de laatste plaats stond. Appeltje eitje, toch?

Na een half uur spelen stond Peter Waaning al een stuk achter. Hij verloor alle concentratie, verloor nog een stuk en ook nog een toren en besloot toen de hand van de tegenstander te schudden. 1-0 voor de Volewijckers. Wilco Dado, bord 1, miste de focus en speelde op de automatische piloot, die echter net als een Tesla nog wat updates behoeft, want erg goed ging het niet. Al op de elfde zet had Wilco's tegenstander een stuk kunnen winnen, maar hij zag het niet. Veel hielp het niet. Wilco dacht een paar zetten later een pion te kunnen winnen, maar berekende de ruil verkeerd en verloor een stuk. Koppig bleef hij doorspelen tot er twee koningen en een vrijpion - voor zijn tegenstander, helaas - op het bord stonden. Toen pas gaf hij op; 2-0 voor de Volewijckers.

Timothy van Hijfte speelde een solide partij en won eenvoudig: 2-1. Danny Kool had op dat moment een gelijke stand bereikt, waarop zijn tegenstander, niet onbegrijpelijk, remise aanbod. Of Danny dat remise-aanbod gehoord heeft weten we niet. Hij reageerde in ieder geval niet en speelde door. Danny kreeg een paar mooie kansen die hij echter niet wist te verzilveren. Het werd uiteindelijk toch remise. Eindstand: 2½-1½ voor de Volewijckers, het enige verlies dat Zukertort 5 dit seizoen heeft geleden.

En ENPS 7? Die zou toch makkelijk moeten kunnen winnen van Laurierboom Gambiet 2? Ehh... Die wedstrijd is niet doorgegaan! Laurierboom Gambiet 2 kwam slechts met één speler opdagen en er moet derhalve een nieuwe datum worden afgesproken. Toch verwacht ik dat ENPS 7 zal winnen en de viertallen-competitie zal winnen. Zukertort 5 had kampioen kunnen worden, maar liet het in de laatste ronde liggen.

A1 wint en speelt zich veilig (7-4-2018)

A1 toont eindelijk zijn kwaliteiten

A1 moest nu toch eindelijk eens flink van zich afbijten. Tegenstander was UVS, met een enkel matchpuntje extra vlak boven A1 bivakkerend. Uit A2 zou Matthew Tan invallen, maar toen die ziek werd kwam Paul Peter Theulings A1 versterken.

Teamleider Jelmer Sminia gaf een solide voorbeeld. Hij kreeg een van de sterkere tegenstanders. Die speelde de London-opening. Er werd wat geruild en toen was het niet veel meer - remise. En die remise was verantwoord want er waren enkele fraaie standen te bewonderen. Tjark Vos kreeg een pion cadeau. Stap 3, volgens de gulle gever. Het punt liet niet lang op zich wachten. Bij Florian wachtte wit af tot de overkant alles klaar had gezet voor een overval. Toen Florian het onweer liet losbarsten bleek de witte stelling zo lek als een mandje. Toen de witte dame ook nog werd weggespoeld gaf wit er de brui aan. Sybolt Strating zag dat alles goedkeurend aan en accepteerde ook een vredesaanbod, al bleek achteraf dat hij een goede kans had gemist. 3-1.

En dan was er nog een mooie stand bij Bram ter Schegget. Twee witte torens op de open e-lijn zetten zwart onder zware druk. Zwart gaf de dame voor die twee vreselijke torens, maar Bram had scherp gezien dat hij er even later nog een stuk bij won. De rest was techniek. En al 4-1.

Maar de rest was allemaal niet zo simpel. Sander Los stond heel goed maar gaf een stuk weg. Fitzgerald Krudde ruilde een sterke loper en won een pion - maar dat was erg dubieus - volgens hem zelf 'over het randje'. Stan van Gisbergen kwam twee pionnen achter, Paul Peter stond slecht en Colin Stolwijk had een pion gegeven voor initiatief dat er niet erg kwam.

Maar toen kwam de tijdnoodfase, en kwam er veel goed. Stan kreeg een pion cadeau en toen wit niet oplette ging er nog meer mis. Zwart won zelfs een stuk, zorgde er voor dat zijn laatste pion op het bord bleef en kon de 5-1 aantekenen. Fitzgerald had een loeisterke vrijpion die de witte toren hulpeloos maakte. Toen ging er een tweede pion rennen. Wit probeerde nog een creatieve pattruc, maar die vlieger ging niet op. Colin kon zijn stukken steeds beter kwijt en toen zwart optimistisch ten aanval ging won hij ook nog een stuk. En Sander bleek ondanks het stuk minder nog zo goed te staan (twee pionnen ter compensatie) dat wit niets beters zag dan een remise door zetherhaling. Alleen bij Paul Peter bleek er niets meer te redden.

Einduitslag een dikke 7½-2½ zege. A1 is daardoor wiskundig gezien nog net niet helemaal veilig maar praktisch gezien wel: twee matchpunten en zeven en een half bordpunt scheiden A1 van de rode lijn - die kloof zal in de laatste ronde niet meer gedicht worden.

A2 speelt gelijk tegen koploper (7-4-2018)

Verzwakt A2 blijft fraai overeind

Vooraf leek het plan logisch: A2 zou het enigszins tobbende A1 een handje helpen door Matthew Tan te laten invallen. Wat A2 was toch al veilig, en tegen koploper Spijkenisse zou het dan wel lastig worden maar ach. Maar ja, Matthew werd ziek, en dus moest Paul Peter het gat in A1 dan maar vullen. Toen was Joël ook nog onverwacht verhinderd - en toen had Laura ineens twee gaten te vullen. Eigenlijk drie, want Matthew moest natuurlijk ook nog vervangen worden, maar daarvoor was Renzo Finkenflugel al gevraagd. Eric Roosendaal werd gebeld, maar die had (zo bleek achteraf) zijn telefoon nog op stil staan vanwege de vorige avond, toen hij gewoon op de club was. Gelukkig kwam Jan Helsloot 'even kijken'. Voor hij het goed en wel wist zat hij al aan bord zes. Verder was er niemand meer te vinden, dus ging Laura zelf maar aan bord drie zitten. Dat bleek logischerwijs een te moeilijke klus. A2 dus op een vroege achterstand.

Maar verder ging het helemaal niet zo slecht. Renzo bijvoorbeeld kwam prima uit de opening en trok ten aanval. Een tijdelijk stukoffer volgde en er resteerde een eindspel met zware stukken. Daarin is activiteit cruciaal. Renzo kreeg zijn torens op de zevende rij en daartegen was geen kruid gewassen. En dus werd het snel 1-1.

De jeugd (lees: Onno Elgersma en Daniel Kutchoukov) zat aan de borden 7 en 8. Wat daar gebeurde tart elke beschrijving. Onno kreeg een aanval te verduren, maar wist die goed op te vangen. Er ontstond een rare stand met Onno's koning nog steeds op e8, maar redelijk beschermd door twee dubbelpionnen op zowel de d-lijn als de e-lijn. Wit viel de de dame aan en Onno viel prompt de witte dame aan. De witte stelling was in feite hopeloos, zo bleek later: de computer waardeerde de witte ruïne met min elf! Onno moest een zet doen: Th6-h8 was min elf. Onno deed Th7, en wit bleek ineens een dameoffer te hebben met direct mat tot gevolg. Een koude douche.

Als om dat onrecht te zetten gaf de tegenstander aan bord 8 het punt even later terug. Daniel was in grote problemen: kwaliteit achter, en ook nog maar 1 minuut op de klok voor een zet of zes. Zwart had nog een half uur, dacht soepel af te wikkelen, en zag over het hoofd dat een paard dat naar f5 springt zowel een koning op g7 als een toren op e3 aanvalt. Zo heb je een actieve toren en zo is-tie weg. Daniel schoof na zet zet 40 het eindspel koeltjes naar winst op de hoofdschuddende zwartspeler.

Hoe verging het invaller Jan inmiddels? Zwart offerde al meteen een stuk voor een stevige aanval. Voor Jan goed wakker was stond er al een zwarte loper op h2 en een zwart paard op g4. Mat leek aanstaande. Jan ging op zijn handen zitten, vond het smalle pad naar de veiligheid, waarna hij een paar pionnen overhield aan de transactie. Zwart offerde uit nood nog maar een paard, maar die noodsprong werd eenvoudig weerlegd.

Ondertussen ging het bij Jeroen Schoonackers allemaal minder voorspoedig. Volgens Jeroen ging bijna alles mis wat er mis kon gaan. Met wit stond hij al snel slecht. En Jeroen was nog wel jarig. Zwart wenste geen cadeautjes uit te delen en won rechtlijnig.

Bleven over: Esther de Kleuver (een iets minder staand vier-toreneindspel) en Gijs IJzermans. Gijs had een kwaliteit geofferd, met als achtergrondidee dat wit een loper had die zo slecht was dat die geen rol speelde. Dus kreeg Gijs inderdaad initiatief. Wit kon het allemaal niet bij elkaar houden en toen Gijs een toren terugwon was het direct uit.

Sombere gezichten zodoende bij Spijkenisse, want de kampioensdroom raakte snel uit zicht. Konden ze dan nog tenminste een matchpunt redden? Ja, zo bleek. Esther liet een zwarte toren op g4 verdwalen - ingeklemd tussen een witte pion op g3 en een zwarte op g5 kon het kasteel geen vin meer verroeren. Wit lokte eerst de dekking van pion h5 weg waarna de toren er af ging. 4-4.

Een gelijkspel dus, tegen de koploper (die daardoor ex-koploper werd). En dat alles zonder drie vaste krachten. Nee, het waren beslist niet de gasten die met de vrolijkste gezichten de speelzaal verlieten.

A5 wint en wordt koploper (23-3-2018)

A5 grijpt de eerste plaats in de viertallen-competitie... maar niet zonder geluk! (door Wilco Dado)

In de zesde en voorlaatste ronde van de SGA-Viertallencompetitie moest Zukertort 5, ongeslagen met vier overwinningen en een gelijkspel, het opnemen tegen de koploper ENPS 7, dat alle wedstrijden gewonnen had. Teamcaptain Wilco had gekozen voor een tactische opstelling, waarbij Danny Kool en Wilco Dado (normaal spelend aan de eerste twee borden), aan bord 3 en 4 zouden spelen en Timothy van Hijfte en Walther Kappelhof aan bord 1 en 2. Ervan uitgaande dat Danny en Wilco makkelijk zouden moeten kunnen winnen en dat Timothy en Walther, twee zeer gedegen spelers, toch minimaal één remise zouden moeten kunnen halen zou daarmee de overwinning en de eerste plaats binnen handbereik moeten zijn. Dat ging bijna fout.

Wilco kreeg met wit inderdaad al heel snel een goede stelling en krachtige aanval. Op de 24ste zet had hij al een pion op b7 en het leek slechts een kwestie van tijd voordat hij zou winnen. Op de 31ste zet speelde hij Da8+. Zwart speelde Kc7 en Wilco pakte een tweede dame om 32.b8D+ te spelen. Gelukkig voerde hij de zet niet uit - het zou tot verlies leiden. Hij dacht 40 minuten na over zijn volgende zet, speelde 32.Da4, wat ook volgens Fritz de beste zet was. Dame en een toren werden geruild en de stelling was weer in evenwicht. Zwart bood remise aan, hetgeen Wilco weigerde. Hij moest wel. Timothy stond slecht, Danny stond weliswaar een pion voor, maar de tegenstander was niet van plan het zonder strijd op te geven en had nog zeker kansen. Walther stond beter in een onduidelijke stelling. Wilco besloot door te spelen. Gelukkig voor Wilco koos zwart na een paar zwakke zetten van wit niet voor de beste voortzetting en dwong remise af door zetherhaling.

Vrij snel daarna moest Timothy opgeven. Wit had na de opening een sterke open c-lijn en kon zijn stukken naar voren dirigeren. Een wat ongelukkig paard op b7 was er mede debet aan de verdeidiging niet meer sluitend was. Wit won een handvol pionnen en het eindspel was daarna geen kunst meer. Danny won in het middenspel een pion en hield na een grootscheepse afruil een paardeindspel met pluspion over. Dat moet dan nog wel even nauwkeurig uitgespeeld worden. Danny was goed bij de les en dwong onder dreiging nog meer pionnen buit te maken paardruil af. Het pionneneindspel was simpel goed voor een vol punt. 1½-1½, de beslissing moest van Walther komen en dat zag er niet goed uit.

Walther had, om de stelling open te breken, een paard voor twee pionnen geofferd, maar dat gaf zijn tegenstander ook kansen. Maar dat was niet Walthers enige probleem. Het delibereren over het offer had hem veel tijd gekost. Toen de finale begon had Walther nog amper twee minuten en zijn tegenstander ruim twaalf. Met steeds meer toeschouwers om het bord koos Walther onverstoorbaar, en ogenschijnlijk niet gehinderd door tijdnood, steeds weer voor de beste zet. Zijn tegenstander was duidelijk minder op zijn gemak en verbruikte veel tijd. Uiteindelijk won Walther, met nog 59 seconden op zijn klok, op tijd. Hulde Walther! Wat een wedstrijd!

Zukertort won zodoende met 2½-1½ en staat nu eerste in de competitie. De laatste wedstrijd is op 11 april tegen de Volewijckers. Zukertort 5 heeft een goede kans om het kampioenschap te behalen!

A1 in zwaar weer na nieuwe nederlaag (10-3-2018)

A1 zwaar onderuit bij Paul Keres

Het zit A1 niet mee dit jaar. Tegenstander Paul Keres ook niet erg, overigens, want ook zij startten de match met 4 uit 6, maar na afloop van de wedstrijd konden de Utrechters in elk geval opgelucht huiswaarts keren met twee extra matchpunten in de rugzak.

De schade werd al vroeg opgelopen. Een mataanval van Christopher Brookes waarbij hij alles offerde liep verkeerd af toen er geen mat in bleek te zitten. Bram ter Schegget had uit slechte stelling kunnen ontsnappen via een studie-achtige truc - in plaats daarvan maakte een blunder aan alles een einde. Fitzgerald Krudde raakte in een slechter eindspel een stuk kwijt en invaller Waldemar Moes kon het ook niet bolwerken.

Tegenover al die Utrechte punten kon A1 slechts remises stellen. Een normale remise bij Jelmer Sminia, een plusremise voor Sybolt Strating en een keepremise bij Sander Los. Ook Florian Jacobs scoorde een halfje. Stan van Gisbergen had lang uitzicht op meer maar in het eindspel tructe de tegenstander zich nog net naar remise. Colin Stolwijk stond de hele partij minder tot zwart de boel forceerde en te ver ging. Maar geheel in de teneur van de wedstrijd wist Colin de gewonnen stand niet te winnen en ook dit werd remise.

Vier nederlagen, zes remises. Geen wedstrijd om met veel vreugde op terug te kijken. En met pas slechts vier matchpunten zal A1 de laatste twee ronden toch serieus moeten knokken om boven de rode lijn te blijven.

Verslag gebaseerd op het verslag op de website van Paul Keres.

A2 leidt zware nederlaag (10-3-2018)

Carnavalskrakers doen A2 weinig goed (door Dirk Goes)

In de aanloop naar de KNSB competitiewedstrijd DJC Stein 1 - Zukertort 2 ontving ik op 2 maart jl. een mailtje van teamleidster Laura Ratniece. Of ik wilde invallen ... Nu ben ik al een hele tijd met prepensioen, maar als je club een beroep op je doet kan ik slecht nee zeggen. Ik probeerde de boot nog even af te houden door te reageren met "Ik speel liever niet, maar als je niemand anders kunt vinden doe ik het wel", maar een paar dagen later lag er weer een mailtje van Laura in mijn mailbox: "We hebben je nodig!" Vooruit dan maar, zo haal ik mijn contributie er nog een beetje uit ...

Onze tegenstanders bleken net als wij te zijn gehuisvest in een fraai zalencentrum. De speelzaal was niet al te uitbundig van omvang, maar voor acht borden was het prima te doen. Vanaf de eerste verdieping hadden we een fraai uitzicht op de belendende sporthal, waar diverse jeugdhandbalwedstrijden werden afgewerkt, dat gaf wat afleiding tussen de zetten door. Ik had nog nooit een handbalwedstrijd bijgewoond, en het was opvallend hoe handtastelijk de spelers waren. Bij voetbal krijg je daar al snel een gele kaart voor, en bij schaken is het helemáál not done, maar bij handbal schijnt elkaar vasthouden heel normaal te zijn. Gewelddadige sport, maar, toegegeven, spectaculair om te zien.

Aardig was ook een oude jukebox, die net buiten de speelzaal was neergezet. Het bracht zoete herinneringen aan vroeger, toen alles beter was, naar boven. Nummers van Queen en ABBA, maar ook 'Oh, Pretty Woman' van Roy Orbison, alsmede enkele Nederlandse meezingers met tamelijk bedenkelijke titels als 'In het bos daar zijn de jagers' van ene Marietje (nooit van gehoord), 'Kom eens hier lekker dier' van de Marlets (hmm, geen idee)(Noot redactie: schijnbaar een jaren-tachtig-groep uit Belgisch Limburg) en als absoluut dieptepunt Sjakie Schrams carnavalskraker 'Tante Mien, mag ik je poesje even z...'. O tempora, o mores, maar er zal wel weer een markt voor zijn ...

Om 13:00 uur begon de wedstrijd, en we togen aan het werk. De start was ronduit voortreffelijk. Onno Elgersma leek een stuk te verliezen, maar hij bleek dieper te hebben gerekend en hij kwam met kwaliteitswinst uit de verwikkelingen. Vervolgens simpel uitgeschoven, mooi! Zouden we de wedstrijd gaan winnen? Helaas, het werd al snel duidelijk dat dat niet ging gebeuren. Overal bedenkelijke stellingen, zover het oog reikte. Esther de Kleuver voegde nog een half punt toe aan het teamtotaal, maar de rest ging hard onderuit: 6½-1½ voor Stein.

Gelukkig zijn er geen degradatiezorgen.

A4 verliest en degradeert (8-3-2018)

A4 is een ronde voor het einde gedegradeerd (door Michiel Harmsen)

Harold de Boer - Paul Scheermeijer A4 zette de definitieve stap richting degradatie dankzij een geflatteerd verlies tegen Amsterdam West 2. A4 stond al onderaan in de promotieklasse en moest hoognodig winnen om nog enige kans te hebben degradatie te ontlopen. Dat mocht niet zo zijn. Harold de Boer had vooruitgespeeld. De tegenstander had eeuwig schaak in handen, (Dd5+) maar speelde in nevenstaande stelling ...e4?? waarna Harold reageerde met Dg8+ en de stukken weer in het doosje konden.

Ondanks dit gelukje verloor A4 uiteindelijk nog. Lange tijd heeft er meer in gezeten en velen hebben goede kansen gehad. Michel Hoetmer speelde een puike partij maar maakte op een beslissend moment een fout waardoor de koningsaanval doorsloeg. Invaller Timothy van Hijfte speelde op bord 8 ook een goede partij en stond lange tijd zeker niet slechter, maar gaf opeens een stuk weg. Hugo Luirink voelde zich niet helemaal topfit en speelde een snelle remise. Waldemar Moes had lange tijd druk in een toreneindspel met een betere pionnenstructuur maar kwam er niet doorheen, zodat uiteindelijk twee koningen overbleven.

John Spinhoven speelde op eigen verzoek op bord 2 en trof daar de speler met de hoogste rating: Tobi Kooiman. Na een moeizame opening kwam hij in het middenspel goed terug. Het eindspel met een pion meer voor Tobi was waarschijnlijk remise, maar helaas maakte ook John een fout. Gezien de stand op de borden van John en Ridens besloot Michiel Harmen remise door eeuwig schaak uit de weg te gaan en af te wikkelen naar een toreneindspel. Prompt speelde zijn tegenstander een mindere zet en liet een afwikkeling naar een gewonnen pionneneindspel toe. Ridens Bolhuis was weer als laatste bezig en had een kwaliteit meer. Maar de stelling was wel behoorlijk chaotisch. In tijdnood liet Ridens zich het kaas van het brood eten. Daarmee verloren wij met 5-3 en is de degradatie een feit.

Achteraf bezien hebben veel spelers beneden hun kunnen gespeeld en is deze degradatie daarom wel verdiend. Net zoals in deze wedstrijd werden veel halfjes en hele punten verspeeld in de latere uren. Wij mogen ons dus gaan opmaken voor een verblijf in de eerste klasse van de SGA. Of zou door de herziening van de regionale en landelijke competitie deze degradatie vervallen? We gaan het zien.

A3 wint ruim bij Caissa (6-3-2018)

A3 nog steeds op koers voor promotie

Als A3 nog een paar maal zou winnen zou promotie vrijwel zeker zijn, zo verzekerde teamleider Nico ons. En een zege bij Caissa 5 zou bijzonder goed passen in dat strijdplan. Zoveel vertrouwen had Nico zelfs in de goede afloop dat hij met vakantie ging en zijn vaste deputy Michiel Harmsen inzette als vervanger. Die dat overigens met verve deed.

Caissa 5 is een team dat best sterk kan opkomen, omdat ze drie erg sterke spelers kunnen opstellen. Maar van die drie schijnt er eentje zeer uit vorm en de andere wilde niet spelen, waarmee het team flink aan kracht inboette. A3 dus zonder meer favoriet. En zoals dat dan gaat: de wedstrijd is lange tijd heel spannend, tot er in het laatste uur koppen gaan rollen, en de missers vallen dan vaker aan de kant van de underdogs. Zo ging het grotendeels ook deze avond: bij de eindafrekening bleek de Zukertorter vijf maal aan het langste eind te hebben getrokken, terwijl slechts Caissa slechts een enkel winstpunt mocht begroeten.

Niet alle partijen werden in het laatste uur beslist. De wedstrijd was amper een uur oud toen zwart even niet oplette en Jan Helsloot tot een daverende Pxd5! verleidde. Als zwart niet pakte verloor hij een dame, als hij wel pakte verloor hij een kwaliteit en twee pionnen. Zwart koos het laatste en modderde nog een zetje of 15 door voor hij er genoeg van had.

A3 had overigens bijna op achterstand gestaan na een uur, want Joran Donkers bleek een pagina in zijn agenda te missen (of zoiets) na een bel-actie en fietsrace tegen de klok kwam Joran om 20:56 het lokaal binnengerend. De opening verliep vlot en redelijk, daarna ging er toch ergens een kwaliteit de mist in. En zwart won dus. Zou je denken. Vooral als je de stelling vlak voor het einde zag, van paard en drie pionnen tegen toren en drie pionnen. En helemaal als je op de klok zag dat Joran nog 30 seconden had en zwart nog 30 minuten. Maar zwart had een koning op e6, en nam gretig met de toren een ongedekte pion: Txh3?? Waarna Joran zijn ogen uitwreef en Pd5-f4+ speelde. Toren weg, partij weg, alles weg. Zwart kon zelfs niet eens meer remise maken. Als het op een avond zo meezit dan kan er natuurlijk weinig fout gaan.

Ook opmerkelijk was het potje van Mchiel. Michiel speelde Frans (uiteraard), kwam in de problemen (ook bijna uiteraard), kon tactisch toeslaan en een kwaliteit winnen, maar ja, die hobbeltjes... Toen won wit een kwaliteit, kwam Michiel ook nog in vliegende tijdnood, maar wist hij ineens wel met twee vrijpionnen naar voren te stormen waarna wit bezweek aan de zwarte vloed aan stukken die de dijken overspoelde. Een fraai stukje keep- en counterwerk.

Daarbij vergeleken waren de overwinningen van Marcel Laarhoven en Wim Moene vrij tam. Wim had een drukstelling, kreeg een eindspel van zeer actief paard tegen een hopeloos slechte loper en won twee pionnen. Marcel had een overwicht vanuit de opening en wist dat langzaam uit te bouwen. Toen die twee winstpunten binnenliepen was het al 5-0.

Daarbij bleef het min of meer. Henk Boot had een goede stelling, maar toen teveel van zijn goede stukken werden geruild hield hij de slechte over en bleef hij met de brokken achter. Renzo Finkenflugel had een redelijk gelijkopgaande partij, al miste hij nog ergens een kans vlak voor het remise-einde. Eric Roosendaal tenslotte had zwart tegen ons ex-lid Bart Stam. Na een gelijkopgaand potje kwam er een slecht eindspel uit dat wit waarschijnlijk had kunnen winnen. Hij koos echter een verkeerd plan, waarna de zaak remise had moeten worden. Wit bood die remise ook aan, en Eric, die al een uur aan het keepen was en nog amper een minuut op de klok had, nam het aan. Waarna bleek dat de laatste witte zet een bok was geweest. In de slotstelling stond Eric als bij toverslag ineens totaal gewonnen. Maar ach, gezien de stand maakte het niet veel uit.

Een sterke 6-2 dus, en de promotie lijkt daarmee binnen handbereik.

SGA-cupteam uitgeschakeld (23-2-2018)

Zukertort opnieuw hard onderuit tegen ENPS

Drie weken na de ontluisterende competitienederlaag tegen ENPS in de Promotieklasse mocht het SGA-cup team proberen het blazoen weer wat op te poetsen tegen opnieuw ENPS. De laatste jaren zijn Zukertort en ENPS de toonaangevende teams in de promotieklasse van de SGA en dat is ook duidelijk te zien in de uitslagen van de SGA-cup van de laatste jaren. De laatste zes edities won ENPS vier keer en Zukertort twee keer de SGA-cup, en bijna elk jaar werden de degens gekruist, soms in de finale, soms in de rondes ervoor. Meestal kwam ENPS als winnaar tevoorschijn. Dit jaar alweer een cupfight tegen de mannen uit de Pijp, al is het jammer dat de wedstrijd al in de kwartfinale geloot was.

Net als in de competitiewedstrijd trad ENPS op volle oorlogssterkte aan, dus met Aran Köhler, Tom Bottema, Francisco Hernández Iglesias en Peter Hoekstra. Aan onze kant was Wim verhinderd (altijd op dreef tegen ENPS, vooral tegen Tom Bottema), dus moesten Joran, Henk, Jan en Marcel de klus zien te klaren. De openingsfase was duidelijk voor ENPS: Henk vergaloppeerde zich snel, verwisselde een paar zetten en leverde direct een pion in. Marcel liet zich een beetje imponeren door een Siciliaan met een snelle f2-f4-f5 en miste een of twee betere voorzettingen om vervolgens snel in de verdrukking te komen. Een lichtpuntje was de stelling van Jan die tegen Tom Bottema met nauwkeurig spel duidelijk wat prettiger stond.

De eerste uitslag werd echter genoteerd bij Joran, die met Aran de punten deelde. In de lange afwikkeling offerde Joran een kwal voor voldoende initiatief, maar meer dan een puntendeling zat er niet in. Op zich zonde, want vóór die afwikkeling zag de stelling er wat prettiger uit en had hij een en ander. wellicht nog wat kunnen voorbereiden. In het vervolg van de avond ging het echter toch regelmatig bergafwaarts. Ongetwijfeld hebben Henk en Marcel het ergens nog wat beter kunnen doen, maar op de twee nullen was uiteindelijk niet zoveel aan te merken. Hiermee was de stand ½-2½ en was de wedstrijd al beslist. Tot overmaat van ramp verdedigde Tom zich tegen Jan dusdanig creatief dat ook die partij uiteindelijk de pottenbak in ging. Enigszins geflatteerd maar niet onterecht afgedroogd ½-3½

We kunnen ons weer helemaal op de competitie richten.

Eric Roosendaal sportvrijwilliger 2017 (februari 2018)

Eric Roosendaal tweemaal sportvrijwiliiger van het jaar (door Michiel Harmsen)

Eric Roosendaal is maar liefst twee keer verkozen tot vrijwilliger van het jaar 2017!

Op vrijdag 2 februari kreeg hij een oorkonde en een bos bloemen van Jan Stomphorst van de KNSB omdat hij was verkozen tot vrijwilliger van het jaar 2017 door de KNSB. Eén week later werd op het Amstelveens Sportgala bekend dat hij ook aldus was verkozen door het Sportbedrijf Amstelveen. Hij was hier aanwezig, vergezeld door vriendin Marlies en clubgenoten Henk Boot, Wilco Dado en Jan Helsloot. Op onderstaande foto van het Sportbedrijf Amstelveen zie je Eric met cadeaubon, trofee en bloemen.

Eric Roosendaal sportvrijwilliger Amstelveen 2017

Ik mopper soms dat het zo moeilijk is om vrijwilligers te vinden voor bepaalde taken. Dat is een algemeen probleem in deze tijden waarin mensen het steeds drukker hebben. Maar dat doet geen recht aan de vrijwilligers die we wél hebben en die ongelooflijk veel doen. Dat zijn er meer dan Eric alleen. Toch vond ik de keuze om Eric te nomineren gerechtvaardigd. Henk en ik hebben Eric daarom genomineerd voor beide prijzen. Ik resumeer uit onze voordracht kort de hoofdpunten:
Eric heeft de afgelopen 41 jaar eigenlijk altijd wel twee of meer zwaardere bestuursfuncties bekleed, waarnaast hij ook nog vele lichtere functies bekleedde, zoals teamleider, lid van Beroepscommissies en arbiter bij diverse toernooien. ... De uitoefening van zijn vrijwilligerswerk is te typeren als met een hoge mate van verantwoordelijkheidsgevoel, gedegen, proactief, bescheiden en met kennis van zaken. ... De aanmelding van Eric voor Vrijwilliger van het jaar 2017 is niet alleen gericht op zijn bijdrage in 2017, maar op zijn bijdrages aan de schaaksport op vele plaatsen, zowel gemeentelijk, regionaal als nationaal, gedurende de afgelopen 41 jaar.

Dat hij ook door beide organisaties is verkozen tot vrijwilliger van het jaar zegt mijns inziens genoeg. Ik dank de KNSB en het Sportbedrijf Amstelveen voor het beschikbaar stellen van deze prijzen. Want waar zouden we zijn zonder vrijwilligers?

Eric Roosendaal en Jan Stomphorst

A5 wint opnieuw (21-2-2018)

Het vijfde is nog ongeslagen! (door Wilco Dado)

A5 ging op bezoek bij De Raadsheer en wist ook daar de matchpunten buit te maken. Peter Waaning opende de score voor Zukertort. Hij stond goed, won op de 23e zet een kwaliteit (het had zelfs een toren kunnen zijn als hij niet iets over het hoofd had gezien) en haalde gemakkelijk de buit binnen. Met 4 uit 5 is Peter topscorer in de SGA Viertallen competitie.

Invaller Evert Jan Karman op bord 3 volgde snel. Een betere stelling en twee pionnen voorsprong was voldoende voor Evert Jan. Wilco Dado speelde op bord 1 de kortste partij in zetten, maar niet in tijd! Wilco, met wit, speelde het Morra-gambiet. De eerste 16 zetten kwamen in minder dan een half uur op het bord, maar daarna ging het een stuk langzamer. Uitschieter was zwarts 22e zet waar zwart 40 minuten over nadacht. Na het karakteristieke pionoffer op de derde zet volgde nog een paardoffer (op d5, thematisch in het Morra-gambiet), wat terecht geweigerd werd, een loperoffer (wat zwart ook had moeten weigeren) en op de 23e zet nog een pionoffer. Het resultaat? Zwart stond verloren. Na wits 26e zet gaf zwart op. Hij zou minimaal een toren achterkomen. Zukertort leidde nu met 3-0.

Danny Kool had op bord 2 gemakkelijk het remise-aanbod van zijn tegenstander kunnen aannemen, het team had al gewonnen en de stelling was moeilijk. Materieel gelijk, maar Danny had wel het loperpaar en een iets betere stelling. Voldoende voor winst? Onduidelijk. Maar Danny ging door. Hij wilde winnen. Tegen middernacht sloot Danny, met zwart, het witte paard keurig op (wit paard op f8 en een zwarte loper op f5; het witte paard is gevangen) en kon hij rustig met zijn pionnen naar voren gaan. Wit kon het niet meer aanzien en gaf op. 4-0 voor Zukertort.

Ondanks deze zeer fraaie uitslagen (vier maal winst en een gelijk spel) staan we niet bovenaan in de competitie. Zukertort staat tweede, achter ENPS 7. Maar ENPS 7 is de tegenstander in de volgende ronde, 23 maart thuis. Dat wordt de cruciale wedstrijd. We zijn er klaar voor!

Uit de Keizer-competitie (2-2-2018)

Zinderende partij tegen Edwin eindigt toch weer in remise (door Evert Jan Karman)

Recentelijk speelde ik een partij tegen Edwin. Ik was ervan overtuigd dat ik zou winnen, maar liep ergens tegen een spelregelkwestie aan. Remise tegen Edwin, het blijft onontkoombaar.
De "deserteur" Arthur de Hart (februari 2018)

De "deserteur" Arthur de Hart (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Arthur de Hart.

Arthur de Hart

Begin dit jaar bracht Eric Roosendaal de groeten over van Arthur de Hart, die hij ontmoette bij Tata. Arthur is een tikkeltje ouder dan ik, tussen 1980 en 1985 hebben we aan dezelfde universiteit gestudeerd. Ik vermoed derhalve dat hij twee jaar voor mij is afgestudeerd. Als ik naar zijn foto kijk, dan zie ik een goed geconserveerde vijftiger. Arthur was een betrokken clublid, was o.a. enkele jaren bestuurslid en teamleider. Midden jaren negentig vertrok hij plotsklaps, hij ging bij de Hoogovens werken, zo vertelde hij mij, en daar meer in de buurt wonen. Dat is zo gebleven, hij werkt daar nog steeds. Na een paar jaar is hij weer gaan schaken. Tegen 2000 is hij gaan spelen bij de Kennemer Combinatie, waar wel meer oud-leden spelen of hebben gespeeld (Richard Duijn, Benjamin Go). Dat heeft hij tot 2015 gedaan, op een redelijk hoog onderbondniveau. Zijn rating is door de jaren heen blijven schommmelen rond de 1850.

Wat op de foto opvalt aan Arthur zijn de vriendelijke lach, zachtaardiger dan de volle lach van PeeWee, maar wel altijd aanwezig. Maar je ziet ook onmiddellijk dat Arthur fit is. Als je doorzoekt zie je dat Arthur begonnen is aan een prachtige missie. Hij loopt hard, en doet dat niet onverdienstelijk.

Na een aantal jaren halve marathons te hebben gelopen, loopt hij in 2013 de marathon van Rotterdam in 4 uur en 20 minuten, 9,72 km per uur. Daar neemt hij geen genoegen mee, in het najaar van 2013 loopt hij de marathon van Amsterdam zelfs in 4 uur en 4 minuten. Hij zet daarna door en loopt in 2014 in Barcelona en Berlijn, in 2015 in Parijs en Istanbul, in 2016 in Amsterdam en Rome, en in 2017 in het wereldse Winterswijk

Arthur de Hart

We zien Arthur hier in actie tijdens de marathon van Amsterdam. Ik zie een man met een missie. Ik zie iemand die getraind is. Ik zie iemand die kan afzien. Zijn doel voor hardlopen is "geestelijke ontspanning" (bron: profiel van Arthur op looptijden.nl). En opeens zie ik de schaker Arthur aan het werk. Iemand die weet wat het is om 4 uur lang geconcentreerd te blijven, de krachten te verdelen, goed op de voeding en het vocht te letten. Wat voerde Genna Sosonko ooit als bondstrainer in? Loopoefeningen! Wat deed Loek van Wely om sterker te worden? Looptrainingen!

Is dat ook geïnstitutionaliseerd? Tot mijn verrassing en lichte verbazing is het antwoord positief. Van 2010 tot 2017 werd de Chessrun georganiseerd, in een samenwerkingsverband van de Delftse atletiekvereniging en DSC. Voor alle duidelijkheid, dit is een iets andere formule dan het kroegloperstoernooi.

ChessRun

Het lijkt me een prachtig gezicht.

Sportief schaak

Is er ook een direct verband tussen hardlopen en schaken, ervan uitgaand dat je regelmatig hardloopt (en schaakt)? Ik vind daar wel wat aanwijzingen voor.

  1. Je blijft langer leven en langer fit. Oftewel, je kan langer blijven doorgaan met schaken.
  2. Het verbetert je denkvermogen. Door hardlopen schijnt de vorming van nieuwe hersencellen te worden verhoogd, wat weer een positief effect zou hebben op je denkvermogen en het behoud van je lange-termijngeheugen. Als voorbeeld wijs ik hier op de rating van Arthur de Hart, die al die jaren stabiel rond de 1850 heeft gecirkeld.
  3. Je hebt minder last van stress, door de aanmaak van endorfine. Hierdoor zal je een betere focus hebben tijdens de partij.
  4. Het verbetert je stemming. Als gevolg hiervan heb je een positievere kijk op het leven. Risico hiervan kan uiteraard zijn dat je misschien soms te overmoedig raakt in een partij. Maar anderzijds helpt dit je om andere mogelijkheden te zien, makkelijker om te gaan met tegenslagen in een partij.
  5. Het verbetert je zelfbeeld. En dat helpt je dus in je zelfvertrouwen, waardoor je met meer kracht speelt in je partijen.

Kortom, Arthur helpt ons op weg naar een fitte kijk op het leven en het schaken. En het is ook nodig. Wie voelt zich niet gesloopt tijdens een toernooi in de laatste uren of de laatste rondes? Tijdens de laatste olympiade in Noorwegen stierven op 1 dag maar liefst twee deelnemers binnen enkele uren. Stephen Moss schreef er een indringend en overzichtelijk artikel over in The Guardian, onder de titel "Why chess is an extreme sport", waaruit ik je enkele fragmenten niet wil onthouden.

At the Olympiad, participants were playing a game a day over a fortnight - 11 rounds with just a couple of rest days on which to recuperate. For up to seven hours a day, they would be sitting at the board trying to kill - metaphorically speaking - their opponent, because this is the ultimate game of kill or be killed. In some positions, you can reach a point where both sides are simultaneously within a single move of checkmating the other. One false step and you will have lost. This imposes enormous pressure on players.

Outside the elite - among professional players who are struggling to make a living, or among the hordes of us middle-aged blokes trying to get to grips with this stressful, frustrating, exhausting game - there is far less attention paid to health. Chess clubs often meet in pubs and many players like a pint; the number of huge stomachs on show at any chess tournament is staggering. The game - and I realise this is a wild generalisation, but one based on more than a grain of truth - tends to attract dysfunctional men with peculiar home lives. You can bet their diet will not be balanced; many will be living on bacon and eggs and beer. This is not a recipe for a long, healthy life.

Zukertort

Zonder nu direct met mijn vinger te willen wijzen herken ik in deze beschrijving toch wel enigszins diverse leden van onze vereniging. Misschien doen ze er goed aan de rest van het artikel te lezen, maar vooral het wijze voorbeeld van Arthur te volgen.

Verderop in zijn artikel vergelijkt Moss een trimmende Aronian met de Sovjet grootmeesters van na de oorlog, die soms al op jongere leeftijd het loodje legden of zelfs dood op hun bord neerzegen, zoals Bagirov. Ik moet zelf denken aan onze naamgever, Zukertort, die het ook niet al te lang op aarde volhield, mede door zijn intense schaakactiviteiten.

Johannes Zukertort stierf op 46-jarige leeftijd aan de gevolgen van een beroerte, tijdens deelname aan een schaaktoernooi. Oorzaken van een beroerte kunnen alcohol- of cocainegebruik zijn. Beide waren in de 19e eeuw niet ongewoon. Zeker voor een arts. Van Zukertort wordt beweerd dat hij een regelmatig gebruiker was van laudanum, dat voor 10% uit opiaten bestond. Hij had last van zijn zenuwen. En vermoedelijk heeft hij weinig aan hardlopen gedaan, zelfs niet in de tijd dat hij in het Pruisische leger heeft gediend.

Een gezonde geest in een gezond lichaam

Sommige schakers maakten misbruik van hun lichamelijke zwakte. Over Eduard Spanjaard gaat de volgende anekdote: Mr. Ed. Spanjaard, advocaat te Utrecht, had in zijn goede tijd de volgende gewoonte. Aan het begin van de partij sprak hij tot zijn tegenstander: "Als je straks een sirene hoort brullen, moet je niet schrikken; dat is dan de ambulance, die mij komt halen. Ik ben namelijk doodziek, de dokter heeft me eigenlijk verboden te spelen en ik kan ieder moment voor het bord neerstorten." Vervolgens begon hij te schaken, als een duivel, en behaalde listig menig puntje, vooral tegen Donner.

Je krijgt bijna het gevoel dat schaken ongezond is en je maar beter ermee kan stoppen. Maar dat is niet mijn boodschap. Een gezonde geest en een gezond lichaam versterken elkaar. Ga schaken, maar ga ook bewegen. Dan doen we volgend jaar met de hele club mee met de Chessrun. En nodigen we Arthur de Hart uit, als onze voorloper en inspirator.

A4 verder in de problemen (9-2-2018)

A4 vrijwel reddeloos na nieuwe nederlaag

Na een handvol nederlagen en de enkele winst tegen, paradoxaal genoeg, koploper ENPS, was de situatie helder. De wedstrijd tegen het onderaanstaande Oosten/Toren moest gewonnen worden. Bij een nederlaag zou A4 op 2 uit 6 komen - met nog een vrije ronde te gaan zou het puntentotaal maximaal tot zes kunnen worden opgekrikt, en dat zou vermoedelijk niet genoeg zijn om drie teams voor te blijven (de onderste drie degraderen).

De goede voornemens werden echter akelig vlug de grond in geboord. Waldemar Moes speelde vooruit en verloor. Een slecht voorteken. Hugo Luirink had niet bepaald zijn dag en verloor binnen 15 zetten. En de altijd zo betrouwbare Olav Lucas zat ook al voor tienen aan de bar - zonder de behoefte om nog iets over de partij te willen zeggen. Wedstrijd nog maar amper goed op gang en het is al 0-3.

De hoop flakkerde nog even op toen er dan toch eindelijk gescoord werd. Een goeie winstpartij van Ridens Bolhuis, een stukwinst en afwikkeling naar een gewonnen eindspel voor Michel Hoetmer. Stond John Spinhoven goed? Dan was er nog een wonder mogelijk. John stond misschien wel goed maar deed het niet goed. Hij gaf een toren prijs voor een aanval die niet doorsloeg. Dus 2-4. Michiel Harmsen maakte het toch nog even spannend. Nadat hij zo maar een pion weggaf in de opening bleek zijn motto 'dan maar alles op de koningsaanval' vrucht te dragen. U kunt de partij hiernaast naspelen. Maar matchpunten bracht het niet op, want bij Harold de Boer was de stelling totaal gelijk, en die remise was voor A4 niet genoeg.

Alweer een nederlaag dus, en daarmee lijkt het lot van A4 vrijwel bezegeld.

KNSB-Bekerteam uitgeschakeld (9-2-2018)

LSG duidelijk te sterk voor Zukertort

Het was op papier een zeer zware klus - en het bleek te zwaar. Wellicht had Amstelveen nog een kans gehad als het in zijn ultra-sterkste opstelling had kunnen opkomen. Maar Jorge Ferreira was verhinderd en Matthew Tan werd precies die avond 30 jaar en mocht natuurlijk niet ontbreken op zijn eigen surprise party.

Dus werd gespeeld met Sybolt Strating, Florian Jacobs, Tjark Vos en Paul-Peter Theulings. Een sterk en solide team, dat wel, maar toch lang niet zo sterk als LSG, dat aan elk bord bijna 200 ratingpunten extra ter tafel bracht. Zoiets levert meestal ook wel extra bordpunten op en dat gebeurde ook hier.

Florian had zwart aan bord 2 en boog niet - een goede remise. Toen waren de overige drie borden echter al in moeilijkheden. Sybolt kwam nog wel goed uit de opening maar daarna deed zijn tegenstander gewoon erg sterke zetten en ging er met de winst vandoor. Paul-Peter raakte een vrije a-pion achter, dat bleek niet te houden. Tjark leek ook slecht te staan maar wist uiteindelijk toch nog remise te maken. Desalniettemin gewoon een verdiende 3-1 voor LSG.

Zukertort Amstelveen2223LSG23971-3
Sybolt Strating2297Arthur Pijpers24480-1
Florian Jacobs2239Jan-Willem de Jong2436½-½
Tjark Vos2235Michiel Bosman2386½-½
Paul-Peter Theulings2121Eelke Wiersma23190-1
A1 opnieuw onderuit (3-2-2018)

Zukertort Amstelveen 1 draagt bij aan Roosendaalse carnavalstemming (door Florian Jacobs)

Roosendaal, tegen de klok van twaalf uur, zaterdagmorgen 3 februari. Locatie: Black Horse, een plek die op de tent van Arthur Weasley lijkt: van buiten een tamelijk groezelig geval, van binnen een flink uit de kluiten gewassen zalencomplex. Zaal 1: een carnavalsbeurs, vol met vrolijke prullaria en kleurrijk uitgedost volk. Zaal 2: een grote ruimte vol met lange tafels, waarop schaakborden zo ver het oog reikt. Aan de muren allerlei carnavalsmaskers en exclamerende leuzen, de lampen behangen met ballonnen. Overal het geluid van sympathieke Brabanders. We concentreren ons evenwel op tien Amstelveners, allemaal keurig op tijd, die wat onwennig om zich heen kijken. Spelen in een zaal als een carnavalsmuseum: je maakt wat mee in de KNSB.

Dit was een ronde om toe te slaan, zo wisten we van tevoren. Een blik op de opstellingen leerde ons dat De Pion, de plaatselijke schaakclub, verzwakt was komen opdagen - ons eerste was daarentegen bijna op volle oorlogssterkte. Alleen Bram ter Schegget (a.k.a. 'Bobo The Rock') was verhinderd; hij werd vervangen door een andere schier onpasseerbare wachter: Ridens Bolhuis. De wedstrijdleider sprak enkele montere woorden over doodgaan en roken en we gingen strijdlustig van start.

Het begin was nog zo rooskleurig. Colin Stolwijk kreeg op bord 7 een grote ontwikkelingsvoorsprong in de schoot geworpen en hij verorberde al snel met een fraaie combinatie een stuk. Op bord 9 had Florian Jacobs intussen een zo mogelijk nog grotere ontwikkelingsvoorsprong; de contouren van een overrompelende aanval werden al zichtbaar. En op bord 6 had Christopher Brookes met zwart niets te klagen in een Siciliaans middenspel. Toen daar de handen dan ook snel werden geschud dacht de rest van het team dat hier tot een snelle remise was besloten. Christopher had echter een toren weggegeven. Oeps. 1-0 voor De Pion.

David du Pont - Sander Los Florian Jacobs - Pim Eerens

Het begin was nog steeds rooskleurig. Colin verzilverde zijn plusstuk vlotjes: 1-1. Op de onderste twee borden richtte Amstelveen een waar slagveld aan. Neem Sander Los op bord 10. Hij stak in het linkerdiagram een niets ontziende lont in het kruidvat:
21... Pf3+ (Boem!) 22. gxf3 exf3 23. Ld3 Dg5+ (Schaak!) 24. Kf1 Txe3 (Knal!) 25. fxe3 Dxe3 (Vlam!) 26. Lxf5 (gulzig en sympathiek) De2+ 27. Kg1 Dg2# (smeulend reikte de overwonnen monarch de razende furie zijn bleek bibberende hand)

2-1 dus. Of liever gezegd 3-1. Het rechterdiagram is de slotstelling bij Florian.

Tot zover het winnende nieuws, waarde lezers. Stan van Gisbergen speelde op bord 3 een partij uit meerdere stukken. Zo gaf hij er bijvoorbeeld eentje weg, maar won er ook een en vond hij in grote tijdnood een desperado, enfin, dit alles heeft schrijver dezes ook maar van horen zeggen, het resultaat was hoe dan ook een zwaarbevochten remise. 3½-1½. Ridens Bolhuis had op bord 8 een stelling als een huis opgebouwd, tot de witspeler de steunmuur in het centrum woest opblies met een stukoffer. Ridens wist de invasie vervolgens niet te weerstaan. 3½-2½. Sybolt Strating zette zijn witpartij op bord 5 kalm op, miste wat kleinigheden, rommelde wat aan, wist zelfs een slechte stelling te bereiken en kwam goed weg met een zetherhaling. 4-3.

Schenkt u zich een goed glas in, lieve lezer, dit verslag eindigt immers in mineur. Fitzgerald Krudde speelde met wit aan bord 1. Nu verliest Fitz zelden en nog minder met wit en dan alleen van grootmeesters. Teamcaptain Jelmer Sminia keek dan ook amper naar die partij: met Fitz weet je dat je goed zit. Solide, schuiven, peuteren en zowaar nog vaak de partij winnend afsluiten ook. Zo niet vandaag. Vandaag begon Fitzgerald weliswaar solide met een dubbel fianchetto en schoof hij zich zowaar al peuterend naar een prettige stelling. Daar aangekomen sloeg hij een remiseaanbod af, so far so good, en produceerde hij drie grafzetten. Echt waar! De capitulatie was vervolgens niet veraf. Ai! Ai ai ai! Nee! Nee nee nee!

4-4. Tjark Vos kreeg op bord 4 weliswaar snel goed spel aan de zwarte kant van een Nimzo, maar dat werd nooit echt beter goed. Ongelijke lopers leidden tot een stelling waarover we zelfs in de trein terug nog geen consensus over de evaluatie konden bereiken. Alle zware stukken gingen er ergens af en dan is er zoals zo vaak niet veel meer te beleven met ongelijke lopers. 4½-4½.

Resteert onze Jelmer. Aan bord 2 met zwart. Het begon als een spannende Fransoos en het werd een spannend eindspel. Jelmer gaf een pion, bereikte een eindspel met ongelijke lopers en daarin viel helaas nog wel wat te beleven. Er was immers ook een wit paard. Een gulzig wit paard. Jelmer bleef lang en stug verdedigen, maar werd uiteindelijk kaal gevreten. De slotstelling, van die partij en van de gehele match en van de stemming van ons eerste, was (ongeveer) aldus:

Mark Smits - Jelmer Sminia

4½-5½.

Dan knap je zelfs van een gezellig gezamenlijk diner in een carnavalsmuseum niet op.

A2 wint van PION Groesbeek (3-2-2018)

A2 wint in Groesbeek

Winnen met wit, remise met zwart. Een geheid recept voor succes in een temwedstrijd. A2 deed het bijna precies omgekeerd tegen PION en voerde deze paradoxale strategie bijna tot in de perfectie uit. Zes maal kwam de gewenste uitslag op het bord en slechts tweemaal een halfje minder. Goede rekenaars komen dan uit op een 5-3 zege.

De remise-makende witspelers waren Paul-Peter Theulings (zetherhaling), Esther de Kleuver (normale remise) en Matthew Tan. Matthew kon zijn derde decennium niet afsluiten met een winstpartij - de zwartspeler speelde zeer actief en Matthew moest remise maken om erger te voorkomen. De vierde partij met wit ging verloren. Onno Elgersma stond al moeilijk toen hij door zijn vlag ging.

De zwartspelers scoorden alsof het een lieve lust was, met wat dank aan de tegenstanders. Gijs IJzermans en Joël de Vries mochten beiden dankbaar een stuk in ontvangst nemen. Bij Jeroen Schoonackers bleef de gift beperkt tot een pion maar ook dat was goed voor een punt. Daniel Kutchoukov had daar nog een vierde zwart winstpunt aan kunnen toevoegen, maar miste in tijdnood de winst. Hij probeerde vervolgens tot ruim boven zet 100 de winst alsnog te vinden maar moest tenslotte met remise genoegen nemen.

A3 verliest topper van ENPS (2-2-2018)

A3 krijgt klop van ENPS

Natuurlijk had A3 het allemaal aan zichzelf te wijten en had er meer ingezeten en al dat soort dingen, maar de waarheid gebiedt te zeggen dat ENPS gewoon verdiend won door de kansen te pakken waar die kwamen terwijl A3 dat naliet.

De topper in de promotieklasse werd met spanning tegemoet gezien. Bij winst was A3 al bijna zeker van het kampioenschap, een gelijkspel zou ook prima zijn. Daarvan was ENPS zich ook bewust, en ze kwamen dan ook met een team dat een klasse beter was dan bij het bezoek aan A4 een maand of wat geleden. Zo nam supersub Bottema bord 4 voor zijn rekening, en ook twee andere spelers die ontbraken tegen A4 namen plaats achter de bezoekende borden. A3 was bijna compleet - alleen puntenmaker Jan Helsloot ontbrak, maar werd capabel vervangen door Michiel Harmsen. En had die niet voor A4 een beslissend punt aan bord 1 tegen datzelfde ENPS gescoord? Nou dan?

Maar de zaak liep allerminst soepel voor A3. Joran Donkers zette een grootse koningsaanval op maar moest al snel eeuwig schaak pakken. Een vroege remise. Daar zou een snel tweede halfje bij hebben kunnen komen als Nico Louter de stellingsherhaling had gepakt. Nico deed het niet, speelde in een misschien iets betere stand vastberaden door, maar verzuimde even later een kwaliteit te pakken en werd na een paar verdere fouten van het bord gecombineerd. Au!

Maar goed, Marcel Laarhoven zou dat wel gaan rechtzetten, want hij won heel eenvoudig een kwaliteit. Zwart legde zich daar niet bij neer en werd bijzonder actief dankzij een loperpaar. Marcel gaf de kwaliteit terug maar wist niet aan te tonen dat hij daarna nog beter stond. Ver in het eindspel werd het remise.

En dat alles was slecht nieuws, want A3 zou het eigenlijk van de lagere borden moeten hebben. En dat gebeurde niet. Eric Roosendaal kwam weliswaar iets beter te staan nadat wit onhandig manoeuvreerde in de opening, maar meer dan een klein plusje werd het nooit en ook dat werd remise. En bij Michiel Harmsen ging het helemaal mis. Uiteraard werd het Frans, maar toen Michiel al zijn pionnen op wit had gezet bleef zijn witveldige loper hopeloos opgesloten. Wit had meer ruimte, offerde een stuk. Correct? Misschien niet, maar Michiel kon in elk geval geen sluitende verdediging vinden. Daarmee 1 uit 4 aan de laagste vier borden. Ai!

Aan de hogere borden pakten zich inmidels donkere wolken samen boven A3. Renzo Finkenflugel had een mindere stand. Een dubbelpion werd zwak, een sterk wit paard kon amper worden bedwongen en zo ging het kopbord verloren. Henk Boot had een zeer tactische stand tegen Köhler. Lange tijd leek dat in evenwicht, maar zulke standen zijn verraderlijk. Henk miste een kans en wit sloeg toe. Tja.

Er viel tenslotte toch nog een winstpunt aan onze kant. Wim Moene had een iets beter eindspel - en daarbij nog een half uur toen zwart nog een paar luttele minuutjes had. Wims dame raakte achter de zwarte linies, en gecombineerd met de zwarte tijdnood leverde dat een paar pionnen op en uiteindelijk ook een vol punt.

Daarmee verloor A3 met 2½-5½. Nog niets aan de hand, maar de paar punten speelruimte die A3 had zijn wel verdwenen. Volgende keer weer vol aan de bak, anders raken de promotiekansen in groot gevaar.

A5 wint reglementair (2-2-2018)

A5 wacht vergeefs op tegenstander

A5 zat keurig klaar - Peter en Danny hadden al een zet gedaan, maar niemand kwam opdagen om die zetten te beantwoorden. Na wat bellen bleek dat VAS 8 zich al voor Kerstmis had teruggetrokken. VAS wist dat, en officieel wist de SGA dat ook. Alleen had niemand dat aan Amstelveen gemeld. Een beetje slordig, want het stond ook niet op de SGA-website, zodat Amstelveen dus in het ongewisse werd gelaten. Daardoor zaten vier man voor niets te wachten. Erg jammer...
De "deserteur" Gabriel Molinari (januari 2018)

De "deserteur" Gabriel Molinari (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Gabriel Molinari.

Gabriel Molinari

Gabriel heeft voor mij vooral betekenis om twee redenen. Zijn achternaam is erg Italiaans, en dan heb je een streepje voor bij mij. Daarnaast is hij een van de opleidingsspelers van het vierde geweest. De meeste mensen kennen het vierde als het 40+ team, waarbij overigens 50+ zo langzamerhand meer op zijn plaats is. Een team van spelers die niet per sr meer in de KNSB willen spelen. Maar door de jaren heen is het ook een team geweest waarin doorbrekende jeugd werd klaargestoomd voor spelen in de KNSB-competitie. We brachten de spelers dan vooral de kneepjes bij van het teamspel, het spelen op een resultaat. Niet dat we dat altijd goed deden, zo vaak zijn we niet gepromoveerd. Maar we brachten wel het proces bij. Een aantal spelers die via ons doorbraken zijn mensen als Lody Kuling, Bram ter Schegget, Rieke van Run, Mariska de Mie, maar dus ook Gabriel.

Gabriel brak vrij snel door naar de KNSB en heeft het daar goed gedaan. Net als een aantal andere jonge spelers vertrok hij rond 2005 naar VAS. Zo rond 2009 verdwijnt hij uit de lijsten, maar ook daarvoor lijkt hij niet meer erg actief te zijn geweest. Zijn rating schommelde al die tijd zo rond de 2200.

Als je Gabriel googlet dan zie je dat er andere passies in zijn leven het hebben overgenomen, passies die hij soms ook heeft gecombineerd. Het gaat hier om wiskunde maar ook om toneelspel. Dat van die wiskunde zal de meesten niet verbazen. Onze grootste schaker ooit, Max Euwe was ook een niet onverdienstelijk wiskundige. In het Nederlands team heeft hij ook nog gezelschap gehad van Hans Bouwmeester, docent wiskunde aan het Amsterdams Lyceum. Emanuel Lasker was niet alleen jarenlang de beste schaker ter wereld, maar ook een vooraanstaand wiskundige. Zijn "Zur theorie der Moduln und Ideale", uit 1905 schijnt ook voor moderne mathematici geen eenvoudige kost te zijn. Michail Botwinnik was actief in de toegepaste wiskunde, maar zou zijn voetsporen uiteindelijk net als Euwe in de informatica vinden. In recente tijden kunnen we denken aan John Nunn, getuige zijn "The homonite types of H-spaces" uit 1979. Nunn was op zijn 15e al student aan de Oxford University. Ik hoorde een tijd terug iemand mompelen dat Nunn tegenwoordig in Nederland woont en af en toe weer wat schaakt.

Maar Gabriel is dus meer een Nunn dan een Euwe. Het is bij hem geen wiskunde en schaken geworden, maar wiskunde. Waarmee hij de stelling van Oscar Lemmers aantoont, die in 1999 in een wiskundig blad stelt dat het nooit wiskunde en schaken kan zijn, maar wiskunde of schaken. Beide disciplines bevinden zich op een te hoog niveau om er even goed in te kunnen excelleren.

Wat Gabriel met wiskunde doet is overigens niet alleen leuk, maar ook wel weer typerend. Hij is namelijk bezig met het ontwikkelen van manieren om jongeren te lol van wiskunde bij te brengen, zodat ze het beter begrijpen. Hij is dus wiskundeleraar geworden, net als bijvoorbeeld Max Euwe, Hans Bouwmeester of, dichter bij huis, Matthew Tan. Op de site van het Nederlands Mathematisch Instituut, gevestigd in Amstelveen, schrijft hij o.a. het volgende: Ik werk met veel plezier als docent wiskunde op een gymnasium in Amsterdam (Barlaeus). Ik geloof dat wiskunde op een aantrekkelijkere manier aangeleerd kan worden dan nu in het huidige schoolsysteem het geval is. Als leerlingen wiskunde leuker gaan vinden, dan zal hun motivatie en niveau stijgen.
Mooie en idealistische worden.

Ik noemde al eerder de tweede passie van Gabriel, theater. Er is een kleine website van Gabriel. Op de moederpagina staan spelende kinderen, de tekst 'improvisatietheater'. Maar als je doorbladert naar de wiskundige zaken zie je ook statische opdrachten. Het ziet eruit als een website in ontwikkeling, maar ik krijg het vermoeden dat hij hier ooit mee is begonnen, maar dat het nooit verder is gekomen.

Maar het wordt boeiend als je via de homepage naar het improvisatietheater gedeelte gaat.

Improviseren is vrij zijn, ontdekken, onderzoeken. De spanning van het onbekende, de verrassing van het moment. Improviseren is uit jezelf halen wat er eerst niet was, je grenzen verleggen, je gedrag herkennen, je emoties beheersen. Ieder mens kan het, want ieder mens kan spelen. En dat is het leukste wat improviseren is: Spelen!

Dat woord spelen is voor ons schakers de kern van de lol. Spelen en wiskunde heeft gevoelsmatig iets tegenstrijdigs, is wiskunde niet gebouwd op directe lijnen en verbanden, op logische principes? Schaken heeft dat in de kern ook wel, maar juist het creatieve brengt je als schaker tot een nog hoger niveau. Ik onderzoek de site verder, en dan lees ik prachtige zaken. Gabriel is wiskundedocent, theaterdocent en acteur. Zijn passie en specialisme is improvisatietheater. Hij is speler en docent van het multiculturele gezelschap Improbattle. In 2014 speelde hij op het internationale improvisatiefestival IMPRO Amsterdam. Zijn doel/droom is om een improvisatie-opleiding en -theater op te richten. Hij improviseert ruim 6 jaar en geeft een aantal jaar improvisatieles. Zowel in Nederland als in Amerika heeft hij opleidingen gevolgd. De improwijsheid uit Amerika (van iO Chicago met name) is nog weinig bekend in Nederland. Juist die kennis wil hij graag overdragen, omdat het een heel positieve benadering is waardoor spelers zich makkelijk durven te uiten en waarin alles mogelijk is.

Hoe meer ik lees over het improvisatietoneel, hoe meer ik de waarde ervan zie. Niet alleen voor het toneel an sich, of voor het leven, maar zelfs ook voor de ontwikkeling van ons schaken. Leren in het moment te reageren. Leren omgaan met tegenslagen, fouten maken mag. Leren je creativiteit de vrije loop te laten gaan. Leren om met emoties om te gaan. Leren samen te spelen. Als er weer een Zukertort College gaat komen dit schaakjaar, is dat misschien een mooi moment om Gabriel uit te nodigen en samen te leren improviseren.

Wie daar niet op kan wachten kan al van 20-27 januari terecht in het Compagnietheater, bij het IMPRO Amsterdam festival 2018.

Florian Jacobs wint Verlaancup (12-1-2018)

Florian wint snelschaaktitel na barrage

Het interne snelschaakkampioenschap werd dit jaar verspeeld op een enkele avond. Misschien was dat niet bij veel spelers bekend, want de opkomst had hoger gekund. Maar veel spannender zou het ook met meer deelnemers beslist niet geweest zijn. Verder was dit ook de eerste maal dat met increment werd gespeeld: het tempo was 3 minuten plus 2 seconden per zet. Veel invloed leek dat aangepaste tempo overigens niet te hebben.

Twee spelers uit A1 gaven acte de presence, en zij waren dus ogenblikkelijk de favorieten: Sybolt Strating en Florian Jacobs. In de voorronden wonnen beiden ongeslagen hun groep en dus waren beide spelers in goede vorm. Dat Sybolt een halfje afgaf aan Edwin van Erp valt in een speciale categorie, zoals elke Zukertorter weet...

In de finalegroep domineerden Sybolt en Florian opnieuw, zozeer dat de derde plek uiteindelijk gedeeld werd door drie spelers met een score van onder de 50%. Florian en Sybolt wonnen alle partijen tegen 'de anderen'. In de derde ronde stond hun onderlinge duel op het programma. Het werd een zeer curieuze partij waarin Florian uiteindelijk twee dames had maar desalniettemin remise moest forceren door zetherhaling.

Twee spelers dus met 6½ uit 7. Hun onderling resultaat was remise, en ze hadden in de finale allebei vier maal zwart gehad. Een barragepartij dus maar. Sybolt lootte wit, maar de partij vervlakte vrij snel en het werd remise. Nog een barragepartij dus, met verwisselde kleuren. Ook die werd remise. Toen werd besloten een laatste 'armageddon' te spelen.

in die partij had Florian wit, maar ook de verplichting om te winnen. Hij kreeg een voordeeltje, en won een pion in een middenspel met zware stukken. Sybolt had het lastig, en natuurlijk vanaf het begin iets minder tijd (40 seconden minder). Die combinatie leidde ertoe dat hij een toren zo maar in liet staan. Zodoende werd Florian winnaar van de Verlaancup!

De complete eindstand vindt u hier.

A4 verliest opnieuw (12-1-2018)

A4 legt zichzelf in de luren

De wedstrijd van A4 tegen Caissa 5 zou oorspronkelijk eerder in de week op dinsdag worden gespeeld. In verband met een nieuwjaarsreceptie kwam dat Caissa niet goed uit, en daarom vroegen ze of de wedstrijd op vrijdag bij Zukertort kon plaatsvinden. Dat kwam de bestuursleden Michiel Harmsen en Harold de Boer dan weer niet zo best uit, en daarom werden hun partijen vooruit gespeeld. Zo was iedereen tevreden. Over de datum althans, want niet over het vertoonde spel of het resultaat. Michiel speelde weliswaar tegen een sterke speler, maar in de loop der jaren had hij daartegen wel een plusscore opgebouwd. Die score kreeg helaas een deukje want Michiel verloor. Anderzijds stond Harold de Boer behoorlijk verloren voordat hij zich er met remise uit wist te wurmen. Het tweede bedrijf aan zes borden begon zodoende met een 1½-½ voorsprong voor Caissa.

In dat tweede bedrijf viel vooral op dat vrijwel geen een partij de uitslag kreeg die rond half elf als meest logische mocht worden voorspeld. De enige uitzondering op die regel was de partij van Olav Lucas. Een sterk wit centrum werd door Olav langzaam naar voren gemanoeuvreerd. Dat leverde een vrijpion op d7 op die zwart behoorlijk beperkte in zijn bewegingsvrijheid. Olav viel met al zijn stukken g7 aan, zwart verdedigde met alles, waarna Olav alles afruilde op g7 en de pion op d7 ongehinderd zijn bestemming op d8 mocht bereiken.

In alle overige partijen gebeurden vreemde dingen. Michel Hoetmer bijvoorbeeld stond ooit zo gewonnen dat zwart aan opgeven dacht. Hij deed het niet, modderde door, waarna Michel allerlei kansen miste en tenslotte nog verloor. De woorden die Michel na afloop voor zijn eigen spel had zijn niet geschikt om hier af te drukken...

Maar hij was helaas niet de enige Amstelvener die punten weggaf. Ridens Bolhuis stond misschien gewoonnen (hijzelf dacht van wel), maar heel beslist uitstekend. Dat voordeel vervloog, en toen gaf Ridens ook nog eens een toren cadeau. John Spinhoven had een dichtgeschoven stelling. Remise, zou je zeggen, maar John vergat even dat zijn achterste pion hing. Toen die hoeksteen onder de zwarte stelling weggeslagen werd was het dweilen met de kraan open.

De andere partijen vielen min of meer onverdiend de kant van A4 op. Waldemar Moes stond wel aardig, maar erg concreet was het allemaal niet. Klein plusje, klein tijdvoordeeltje. Totdat zwart na zet 40 ineens kalm de tijd nam om zet 41 eens rustig te plannen. Nadat de vlag gevallen was bleek ze in de veronderstelling dat er na zet 40 tijd bijkomt - iets wat in de SGA al een jaar of tien is afgeschaft. Bij Hugo Luirink deden beide spelers aan liefdadigheid. Hugo begon, door onhandig te spelen en twee stukken voor een toren in te leveren. Wit deed in tijdnood wat terug door een stuk kwijt te raken. Hugo kreeg een eindspel met een kwaliteit meer en daarbij had hij na wat snelle zetten weer ruim vijf minuten op de klok. Hugo stond echter nog in vluggermode. In plaats van kalmpjes even de tijd te nemen om naar winst te zoeken werden alle pionnen in sneltreinvaart afgeruild waarna het uiteraard remise werd - gezien het parijverloop overigens wel een terechte uitslag.

Alles bijeen dus een 5-3 nederlaag. De verzuchting dat er 'zo veel meer in had gezeten' is uiteraard van alle tijden. A4 staat inmiddels wel verontrustend laag. Er komen nog drie wedstrijden, waarvan twee tegen mede-degradatiekandidaten. Daarin kan A4 zich geen verdere ontsporingen meer veroorloven.

Gelijk spel voor Zukertort 5 (8-1-2018)

Gelijk spel voor Zukertort 5 (door Wilco Dado)

Voor de derde matchpartij, uit tegen Wachter 2, kon Zukertort 5 weer niet over het volledige team beschikken, maar opnieuw bewees een invaller, Timothy van Hijfte, dat dat geen nadeel hoeft te zijn. Timothy van Hijfte, spelend op bord 2, kwam goed uit de opening, drong zijn tegenstander in het nauw en stond duidelijk beter. De partij kwam wat merkwaardig tot een einde. Nadat Timothy, naar later bleek, zijn laatste zet had gedaan, liep hij even weg van de speeltafel. Toen hij terugkwam, waren bord en stukken al opgeruimd; zijn tegenstander had de partij blijkbaar opgegeven.

Peter Waaning kon zijn goede start dit seizoen (2 uit 2) niet voortzetten. Hij blunderde en kon na een uur al opgeven. Teamcaptain Wilco Dado, die dit seizoen voor het eerst speelde, offerde een pion, kreeg een voorspong in ontwikkeling en een aanval, maar door een aantal onzorgvuldige zetten waren de rollen ineens omgekeerd en kon hij na 24 zetten opgeven. Jonathan Kim speelde een solide partij. In een betere stelling zette hij een valletje op waar de tegenstander met open ogen in liep. Mat in 2 was het gevolg. Mooi gespeeld van Jonathan.

Eindstand: 2 -2. Zukertort 5 is dit seizoen nog ongeslagen.

A3 verslaat Almere 2 (8-1-2018)

A3 heeft de bibbers in de polder

A3 speelde tegen het verrassend goed acterende Almere 2. Verrassend, omdat het team qua rating onderaan zou moeten bungelen, maar in plaats daarvan de ene na de andere zege boekt, waaronder een forse tegen A4. A3 moest dus maar eens zien te bewijzen dat het uit nog harder hout gesneden was dan A4.

Zoals u uit de kop al heeft begrepen - het lukte A3 te winnen - maar het was bepaald geen eenvoudige zege. Sterker nog, een tijdlang leek er beslist niet meer dan 4-4 in te zitten. Dat het tenslotte nog goed afliep was te danken aan de harde strijd van de laatste drie spelers.

Bij aanvang was A3 enigszins gehandicapt. Joran Donkers en Jan Helsloot, beiden tot nu toe goed voor 3 uit 3, ontbraken allebei. Renzo Finkenflugel was jarig, en daarmee ook afwezig. Harold de Boer, Waldemar Moes en Michiel Harmsen zorgden voor op papier meer dan adequate vervanging. In de praktijk had geen van drieën echter een grootse dag. Waren het de trauma's van A4 die nog speelden? Harold kreeg vrijwel geen stuk op een fatsoenlijk veld en werd door een van de twee jeugdige staartborden flink de oren gewassen. Michiel speelde de opening raar en kwam met wit tot een zeer moeizaam eindspel en Waldemar stond ook al in een eindspel heel slecht. Tot zover de slechte berichten.

Want onze Grote Leider gaf aan het laatste bord het goede voorbeeld. Een jeugdspeler speelde iets te veel op activiteit en kreeg een zwarte loper op d3 als irritante voorpost op bezoek. Dat kostte twee pionnen, en hoewel wit nog lang spartelde liet Nico zich het volle punt niet meer ontnemen. Nico kon dus captain gaan spelen. Bij Eric was er niet erg veel aan de hand - wit bood remise aan - 'doe maar' zei Nico ruimhartig, nog in zalige onwetendheid van de emotionele schokgolven die zijn leiderschap het komende uur te verduren zou krijgen. Maar voorlopig ging het niet slecht, want Michiel had tegenspel voor een minuspion en bood maar eens remise aan. Zwart dacht lang na en Michiel had al bijna spijt, maar uiteindelijk werd de vrede getekend en volgens de analyse was de remise ook alleszins redelijk. Zo werd het dus 2-2.

Wie nu de rest van de partijen door een roze bril bezag kon mooie dingen waarnemen. Marcel Laarhoven had weer eens een koningsgambiet van stal gehaald. Marcel kon zich een stukoffer permitteren dat zwart misschien wel terecht beleefd weigerde. Marcel had zodoende wel een pluspion, maar bovendien behoorlijk actieve stukken die geheel thematisch over de open f-lijn de zwarte stelling bij voortduring onder druk hielden. Zwart stuurde de dame erop uit om een paar pionnen ter compensatie te consumeren, maar tijdens haar afwezigheid werden zo ongeveer alle overige zwarte stukken van het bord geblazen. Toen de achterstand opliep tot een toren was het mooi geweest.

Maar dan, die laatste drie borden. Dat was zelfs met roze bril geen fraai gezicht. Waldemar had een koning die in de knel raakte. Een aantal pionnen sneuvelde en het leek een simpel punt voor wit te worden. Zo mogelijk nog erger was het bij Henk Boot. Wit had twee verbonden centrumpionnen en de zwarte stukken werden op een hoop geveegd. Henk offerde dan maar een stuk voor twee pionnen maar wie zijn stelling bekeek zag ook nog een zwart paard op a8 dat niet naar b6 kon (witte pion op a5) terwijl c7 al bezet was. De witte stukken schenen aan alle kanten de zwarte stand binnen. Het leken twee zekere punten voor Almere. Daarmee was een 4-4 het maximaal haalbare voor A3, en dat gelijkmakende punt zou dan van Wim Moene moeten komen. Wim had weliswaar een pluspion, maar probeerde al een zet of 30 enige vorderingen te maken tegen een stugge verdediging. Zelfs captain Nico, normaal het toonbeeld van optimisme, kon een zweem van wanhoop niet langer verbergen.

Maar gewonnen partijen moeten nog wel gewonnen worden. Henk slaagde er in zoveel vervelende trucs in de stelling te krijgen dat wit zich liet verleiden om zijn fraaie verbonden centrumpionnen te ver op te laten rukken. Die gingen er vervolgens af, en toen Henk in wederzijdse tijdnood ook nog eens een stuk terug won waren de verlieskansen afgewend. Na een grootscheepse afruil hadden beide spelers paradoxaal genoeg ineens weer genoeg tijd om kalmpjes een paardeindspel uit te schuiven. Henk had twee pionnen, wit nog maar eentje, en dat kleine verschil bleek na de eerdere heksenketels genoeg voor een technisch gewonnen eindspel. 4-2, ramp afgewend.

Wim ondertussen zag zwart dan toch eindelijk de verhoopte fout maken. Een afruil volgde waarbij Wim een tweede pion buitmaakte. Klaar? Nou nee, want zwart had dame en paard over en dat is een heel lastige aanvalscombinatie. Wim overzag een truc en ging zijn loper verliezen. Hij riep zijn creatieve ego te hulp en vond een fraaie wending. Als zwart de loper zou winnen via twee schaakjes zou de witte koning naar voren gejaagd worden. En samen met de dame zou wit daarmee een keurig matnet rond de zwarte koning spinnen. Zwart was daardoor gedwongen tot dameruil, en hoewel Wim nog een zetje of twintig moest afwerken was het punt daarna eigenlijk nooit meer in gevaar.

Matchpunten veilig, maar hoe zat het met Waldemar? Die ging ooit bijna mat, maar met een paar creatieve schaakjes en een stukoffer wist hij met zijn laatste toren in elk geval wat witte pionnen mee te pakken. Na liquidatie van de witte damevleugel had wit zelfs nog maar één pion en de vraag was of wit die kon behouden en tegelijk de laatste zwarte vrijpion kon elimineren. Mogelijk kon dat, maar het lukte wit niet. Dus bleef het eindspel toren en paard tegen toren over. Even leek het er op dat wit dit nog tot in de buurt van februari zou gaan proberen te winnen, maar na een zet of dertig vergat hij torenruil te verhinderen en zo mocht Waldemar na (naar schatting) een zet of 120 dan toch nog een nauwelijks meer verwacht halfje mee naar huis nemen.

Wie de dorre statistieken leest ziet voor A3 dus een 5½-2½ overwinning en denkt misschien 'ok, soepel...', maar de waarheid is dat A3 gewoon goed weggekomen is. Met iets meer koelheid hadden de Almeerders beslist een 4-4 kunnen scoren. Wel is het natuurlijk de verdienste van A3 dat het die onverwachte kansen met beide handen aangreep toen ze zich voordeden. Vanuit dat standpunt bekeken is de zege toch verdiend.

De "deserteur" Jeike Biewenga (januari 2018)

De "deserteur" Jeike Biewenga (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Jeike Biewenga.

Jeike Biewenga kwam tegelijk met haar broer Ad Biewenga bij ons op de club in de jeugd. Jeike was onmiddellijk een aanwinst, niet alleen vanwege haar talent, maar ook vanwege haar aanstekelijke uiterst optimistische speelstijl. Ik heb haar een tijdje getraind en voorbereid op een NK, waarbij ik haar trainde op een iets behoudender speelstijl. En dat met mijn speelstijl! Dat leverde uiteindelijke een tweede plaats op.

Als je naar haar gaat zoeken valt vrij snel het jaar 1982 op. In dat jaar waren er drie nationale meisjeskampioenen bij het snelschaken, Heleen de Greef, Mariette Drewes en Jeike. Alle drie waren rond die tijd lid van onze vereniging. Dat waren nog eens tijden!

Ondanks de successen lijkt Jeike uiteindelijk toch de schaaksport te hebben verlaten, ergens rond haar 16e. Haar broer Ad is nog een tijdje doorgegaan, ik meen zelfs als bestuurslid, aardige jongen. Maar Jeike heeft vermoedelijk de stukken opgeborgen. In geen enkele meer recente ratinglijst is ze terug te vinden.

Jeike is na haar vwo biomedische wetenschappen gaan studeren en sindsdien daarin actief gebleven. Na haar studie heeft ze als wetenschapper een tijdje gewerkt bij de Universiteit van Utrecht en Rephartox. Sinds 2007 werkt ze voor The Janssen Pharmaceutical company in Antwerpen. Wat ze daar doet? Lees haar Linkedin-samenvatting:
Responsible for the co-development and execution of clinical pharmacology (pharmacokinetic [PK] and pharmacodynamic [PD]) activities related to the research, design, implementation, data analysis, interpretation, reporting, and publication of ClinPharm-sponsored and -supported studies for products in any phase of development. Additional responsibilities include the generation and review of clinical pharmacology documents related to regulatory submissions, preparing responses to Agency questions and preparing for and/or attending meetings with Regulatory Agencies.

het CHESS apparaat

Dat zal de gemiddelde schaker niet veel zeggen, maar het is toch wel opvallend dat er meer biologen op de club rondlopen, ik noem bijvoorbeeld onze voorzitter, Michiel Harmsen. Is er verband tussen biologie en schaken? Ik kan daar weinig over vinden. Opvallend is wel dat er een biologisch onderzoekapparaat is ontwikkeld aan de Cornell Universiteit in de VS, genaamd CHESS.

Dit apparaat wordt gebruikt de structuur en de functie van biomaterialen en levende systemen te leren begrijpen, door middel van x-ray stations. Het zou me niets verbazen als onze Jeike dit apparaat gebruikt voor haar onderzoeken. Biologie komt op mij over als een wetenschap die houdt van ordening, het nauwkeurig zoeken naar overeenkomsten en verschillen, zowel op grote schaal als zeer kleinschalig. Dat is beslist geen verkeerde benadering om een betere schaker te worden.

Als rechtgeaard wetenschapper is er ook een Jeike Biewenga enige tijd geleden gepromoveerd. Bij haar promotie hoorden enkele stellingen van buiten haar vakgebied. Als oud-dienstweigeraar deed het me deugd dat ze over dat thema een stelling had geponeerd:
'De procedure tot erkenning van gewetensbezwaren tegen het vervullen van de militaire dienst,' aldus dr. Biewenga, 'omvat onder meer het opstellen van een psychiatrisch rapport over de gewetensbezwaarde. Dit rapport is medisch geheim. Het is daarom ontoelaatbaar, dat het bij de tewerkstelling van de gewetensbezwaarde aan de toekomstige werkgever ter inzage wordt gegeven.'

bron: Jac. van Veen, Democratisering van het recht?

Goed zo Jeike, afblijven van die dienstweigeraars. Een fenomeen dat tegenwoordig in feite niet meer voorkomt. Weliswaar is de dienstplicht niet afgeschaft, maar jongeren worden tegenwoordig niet meer opgeroepen. Daarmee is de democratische mogelijkheid van het dienstweigeren afgeschaft, wat ik een slechte zaak vind. Overigens gingen werkgevers vroeger vreemd om met dienstweigeraars. Toen er een bijeenkomst was van de NAVO-top in het Scheepvaartmuseum te Amsterdam, kwam de top erachter dat er meer dan tien dienstweigeraars in het gebouw aanwezig waren. Dat vonden ze superlink, niet beseffend dat dienstweigeraars juist vredelievend zijn. De dienstweigeraars werden in de kelder van het museum opgesloten, en dat vonden de weigeraars te gortig. Ze stichtten een klein brandje, waardoor het brandalarm afging en de NAVO-top moest worden ontruimd.

Ik dwaal af van Jeike. Als ik weer verder zoek ontdek ik andere boeiende facetten aan haar. Op 3 oktober jongstleden gaf ze een lezing aan de VU over een tocht met de Jan Mayen naar Spitsbergen. In het verslag lees ik o.a. Ondanks de storm is Jeike niet zeeziek geworden en mocht ze af en toe bij de kapitein in de stuurhut. Hier herken ik de onbesuisde Jeike van de vroegere partijen weer! De lezing bevat ook historische opmerkingen, waaraan haar broer Ad, historicus van de 17e eeuw, mogelijk heeft bijgedragen.

Jeike doet ook mee aan runs, bijvoorbeeld 10 km of zelfs halve marathons.

Het is interessant om te zien dat haar jeugd haar niet heeft losgelaten. Zo is ze bijvoorbeeld gelinkt met Tijn Bresser. Tijn was ook een redelijk talentvolle speler, die samen met Jeike in een team speelde, nota bene door mij getraind, dat ooit kampioen werd van Nederland tot 13 jaar. In datzelfde team speelden ook Michael Hie en Zal Dabhoiwala. Tijn woont tegenwoordig in België, Zal woont zelfs in New York en werkt daar voor de Banco do Brasil. Schaken doe je misschien niet voor altijd, maar je houdt er relaties voor het leven aan over.

Edwin 50 jaar lid! (22-12 2017)

Edwin van Erp 50 jaar lid van Zukertort! (door Michiel Harmsen)

Vrijdagavond 22 december werd het 50-jarig lidmaatschap van Edwin van Erp bij Zukertort Amstelveen gevierd. In het nummer uit mei 1968 van het clubblad van Zukertort Amstelveen werd het nieuwe lid Edwin van Erp vermeld. Edwin is altijd lid gebleven en zal vooralsnog dus niet in de kronieken als deserteur kunnen worden bijgeschreven.

Hoewel buiten Zukertort minder bekend is Edwin binnen de club erg bekend. Niet alleen vanwege zijn bijzondere gaven maar vooral ook om zijn uitzonderlijke schaakprestaties. Een hoogtepunt was uiteraard de winst op GM Walter Browne, maar hij is vooral bekend om zijn uitermate degelijke spel (geen foutjes!) resulterend in vele remises.

Edwin kreeg diverse cadeaus. Van de schaakclub kreeg hij een beker voor 50 jaar lidmaatschap en een consumptie-kredietbon voor een jaar lang gratis drinken tijdens de clubavonden. Van de KNSB kreeg hij de erespeld voor 50 jaar lidmaatschap van de KNSB. Die werd opgespeld door SGA-voorzitter Henk Boot. Edwin is het eerste Zukertortlid in het bezit van deze bijzondere speld!

Ook was er nog een speciale taart voor alle aanwezige jeugdleden, ouders, seniorleden, en vrienden en familieleden van Edwin, waaronder Sonja van Erp, Hans van Vianen en Fred Renkema. Tenslotte haalde erelid Wouter Simonis nog enkele bijzondere herinneringen aan Edwin op en werd een speciale cup in het leven geroepen die de naam 'Edwin-van-Erpbokaal' draagt. Deze is bestemd voor degene met het hoogste aantal remises in de keizer-competitie. Edwin is daarmee na ereleden Wouter Simonis en Gerard Verlaan het derde lid naar wie een cup is vernoemd.

Ik ben er trots op dat onze club Edwin zo lang als lid heeft kunnen behouden. Ik hoop dat Edwin nog lang en met veel plezier lid zal blijven en vertrouw erop dat dit zal resulteren in vele bekers voor komende schaaksuccessen.

De "deserteur" Moosa Azadmanesh (december 2017)

De "deserteur" Moosa Azadmanesh (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Moosa Azadmanesh.

Moosa was een reusachtig schaaktalent, die midden jaren negentig bij ons kwam spelen. Hij was afkomstig uit een club uit Amsterdam-West, of was het Tal? In ieder geval, de club waar hij voor speelde was op dat te moment te zwak voor zijn talenten en dus kwam hij bij ons spelen. Hij speelde op het hoogste niveau mee bij de nationale jeugd. Vanaf zijn 8e wordt hij jaren achtereen kampioen van Nederland in zijn leeftijdscategorie. Hij doet mee aan Europese kampioenschappen, werd zelfs ooit derde bij het EK tot 14 jaar. In 2001 trad hij toe tot het opzienbarende jeugdteam van Utrecht (II) dat uiteindelijk vice-kampioen van Nederland zou worden. Robert Ris maakte later ook deel uit van dat team. Maar kort daarna vertrekt hij. Het lijkt erop dat Moosa na 2001 niet meer echt actief is geweest. Erg jammer, want als je zijn uitslagen bekijkt uit dat jaar dan zie je dat hij moeiteloos meekon met de latere subtop van Nederland.

Het volgende fragment uit 2000 laat iets van zijn talent zien:

Moosa Azadmanesh - Willy Hendriks Moosa Azadmanesh - Willy Hendriks

Moosa Azadmanesh - Willy Hendriks, Dieren 2000.
9. ... Pc6? 10. e5! fxe5
Zwart had nog steeds geen idee wat hem boven het hoofd hing...
11. Pa4! (diagram 2)
Vangt ofwel de dame of wint een stuk na 11. ... Dd6 12. fxe5. Eerst fxe5 gevolgd door Pa4 zou ook gewerkt hebben.
(vertaald uit: W. Hendriks, Move first, think later, 2014, blz 145)

Wat is er gebeurd? Ik weet het niet. In een artikel over de Euwematches staat dat hij al in zijn jonge jaren stopte met schaken, maar nog wel af en toe opdook in de schaakwereld. Ik tref hem als stuurman aan bij een roeiwedstrijd voor Okeanos, in 2002. Maar dat is zo te zien niet echt een nieuwe liefde geworden. Op sociale media tref ik onder de kop Rubberboot ene MoosdeGoos aan. Zo te zien een feestbeest. Zet de bloemetjes buiten op Ibiza.

Prima natuurlijk, maar ik ben nog niet tevreden. Dan zet internet me op een ander spoor. Zo tref ik een Iraans restaurant Rozengeur aan, gevestigd in Buitenveldert. Afgebeeld zijn prachtige gerechten, maar ook het verhaal van Mehdi en Zahra Azadmanesh. En die naam Mehdi herinner ik me als de vader van Moosa.

Zahra en Mehdi Azadmanesh

Hun verhaal. Gevlucht voor het fundamentalistische regime van de ayatollah's uit Shiraz, Iran. Eind 1989 neergestreken in Nederland, Amstelveen om precies te zijn, om een nieuw leven te beginnen. Vrijwel direct de Nederlandse taal geleerd en met hard werken en veel doorzettingsvermogen allebei een succesvolle onderneming gestart. Zij een aantal kinderdagverblijven. Hij een bouwbedrijf. Nu, vele jaren later, is het tijd voor een nieuw avontuur. Een droom die uitkomt; Een Iraans restaurant met de invloeden van geboorteplaats Shiraz. Met behulp van twee zoons, beiden in Nederland opgegroeid, is Restaurant Rozengeur ontstaan.
Dit is het verhaal van Mehdi en Zahra Azadmanesh, de eigenaren van Restaurant Rozengeur.

Bron: website Restaurant Rozengeur.

Ik kijk naar Mehdi, ik kijk naar Zahra en zie onmiddellijk de gestalte van Moosa. Zou hij een van die twee zoons zijn? Is dat zijn verhaal?

Gerechten

Ik kijk naar de gerechten. Ik laat me graag verleiden door de gedachte dat de kunstwerken van Moosa zijn verplaatst van een vierkant naar een rond bord.

Moosa Azadmanesh Ik blader verder op de site. Er staat een jongeman afgebeeld, hij schenkt een glas wijn in.

De blik is ingetogen, dat is typerend voor Moosa. Moosa is van 1983, de afgebeelde man kan best 34 zijn. Het is misschien ook moosdegoos, de man van de feesten. Maar het geeft diepgang. Er zit liefde in zijn blik. Dit is iemand die zijn plek heeft gevonden.

Onwillekeurig moet ik denken aan een fragment dat ik laatst zag tijdens een culinair filmfestival. Het ging om een fragment uit een Iraanse film uit 2006, The fish fall in love. Een prachtige film, over een man die na 25 jaar terugkeert naar zijn geboortestad, en daar door een aantal vrouwen culinair wordt verwend. Het voedselgenot druipt er vanaf. Is de familie Azadmanesh met het restaurant ook wedergekeerd naar de geboortestad?

Ik word nieuwsgierig naar Shiraz, waar de familie ooit uit is gevlucht in de jaren tachtig. Het is de stad van de rozen, wat de naam van het restaurant verklaart. In de 12e eeuw huisde er een belangrijke dichter, Saadi. Dat is geen kleine jongen in de poëzie. In de ingang van het gebouw van de VN staat een fragment uit zijn werk vertaald.


Of one Essence is the human race,
Thusly has Creation put the Base;
One Limb impacted is sufficient,
For all Others to feel the Mace

De klassieke Perzische literatuur bereikte haar bloeitijd tussen de 11e en de 14e eeuw. Eén van de grootste dichters uit die periode is Saadi of Sa'di. Hij leefde ongeveer van 1200 tot 1290. Zijn volledige naam luidt: Sheik Muslih-uddin Sa'di Shirazi. Hij werd geboren in Shiraz in Perzië, en stierf daar ook. Op jonge leeftijd verloor hij zijn vader. Hij ging studeren in Bagdad in Irak, heeft vervolgens - mede als gevolg van de onrust door de Mongoolse invasies in Perzië - vele jaren rondgereisd in het Midden-Oosten. Rond 1256 keerde hij naar zijn geboorteplaats terug. Vervolgens heeft hij zijn meesterwerken geschreven, puttend uit zijn rijke ervaringen. De bekendste daarvan zijn de Bustan (de boomgaard) uit 1257 en de Gulestan (de rozentuin) uit 1258. De eerste bestaat alleen uit verzen en gaat over de Moslim-deugden. De tweede is meer verhalend van aard en bevat anekdotes, grappen, aforismen en gedichten. In de Perzische poëzie kun je drie soorten onderscheiden, namelijk epische, lyrische en didaktische poëzie. De spirituele Bustan en de wereldlijke Gulestan vallen in de laatste categorie. De poëzie van Saadi lijkt simpel, maar is dat niet, noch qua inhoud noch qua stijl. Bovendien bevat ze een boeiende mengeling van vriendelijkheid en cynisme, van humor en van gelatenheid.

En dan zie ik het. Moosa is in zijn leven de herbeleving van Saadi en zijn dichtwerken. In zijn jeugd zwerft hij de (schaak)wereld rond. Zijn schaaksuccessen zijn de deugden van de Bustan. Maar eenmaal ouder vindt Moosa zijn innerlijke Gulestan en geniet hij van het leven.

A1 onderuit tegen Venlo (16-12-2017)

Wisselvallig A1 verliest

Door een zege tegen het laagstaande Venlo zou A1 aardig kunnen klimmen. Na de knappe zege tegen Stukkenjagers in de vorige ronde leek een hoge klassering beslist geen illusie. Venlo kwam ook nog eens met negen man op. De niet geheel fitte Tjark Vos hoefde daardoor slechts één zet te doen om het punt op te strijken. Na een uur kon hij het bed weer opzoeken.

Vanaf dat moment gingen er echter veel dingen mis. Bij Christopher Brookes bijvoorbeeld. De tegenstander had het loperpaar en toen de stand openging werd dat steeds sterker. Chris offerde dan maar een stuk voor een tweetal verbonden vrijpionnen, maar die gok pakte verkeerd uit - de lopers werden de pionnen simpel de baas. Colin Stolwijk had met een jeugdtalent te doen. Nou is Colin zelf ook jong en talentvol, maar aan de overkant zat iemand die nog jonger is en op deze dag zijn talent beter benutte. Meer narigheid dreigde toen Sander Los een veelbelovende stand liet ontsporen. Jelmer Sminia zag zijn tegenstander een pionoffer brengen voor initiatief. De verdediging ging ten koste van een kwaliteit, ook dat zag er somber uit. Stan van Gisbergen speelde remise (de enige, naar zou blijken) en zo moesten de overige leden van het team dus op zoek naar compenserende winstpunten. Die zoektocht liep niet altijd goed af.

Sybolt Strating heeft een goed seizoen, en aan het kopbord etaleerde hij ook ditmaal zijn kunnen. Sybolt won een pion, later nog eentje, en toen er ook nog een derde bij de krijgsbuit kon worden gevoegd geloofde wit het verder wel. Fitzgerald Krudde offerde al op zet twee een pion en kreeg zodoende de door hem gewenste tactische stand. Fitz kreeg zijn stukken op actieve velden, drong wit terug en mocht tenslotte het punt simpel intikken toen de tegenstander in verloren stand mat in één overzag.

Die twee winstpunten brachten A1 terug in de wedstrijd. Inmiddels had Bram ter Schegget een pluspion, maar het eindspel met torens en ongelijke lopers leek amper te winnen. Florian Jacobs nam daarom het besluit om voor de volle winst te gaan. In veelbelovende stelling trok zijn koning ten aanval. Op een bord met nog vier torens en diverse lichte stukken was dat niet zonder risico. Tijdens de vlucht naar voren kwam de zwarte koning tenslotte op g1 terecht, waar wit het matnet dicht wist te knopen.

Hierna kon alleen een wonder A1 nog redden. Dat kwam er niet. Zowel Jelmer als Sander verdedigden taai maar de verloren stellingen waren niet te redden. Waarna Bram nog slechts een poging kon doen om de uitslag draaglijker te maken. Wit deed het onnauwkeurig en verloor zijn laatste pion. Het eindspel leek nog altijd remise, vooral omdat een van de twee pionnen die Bram nog koesterde een randpion was waarbij de loper van de verkeerde kleur zou zijn. Maar Bram trok, duwde, pielde en rommelde. Wit moest steeds weer een oplossing vinden hetgeen hem bij krimpende tijd steeds moeilijker viel. De beslissende fout viel pas ruim na half zeven, maar toen kon Bram dan eindelijk (na 99 zetten!) het volle punt incasseren. De eindstand werd daarmee 4½-5½.

Door de niet geplande nederlaag tuimelt A1 weer naar beneden. Met vier punten uit vijf ronden staat A1 helaas zelfs onder de 50%.

A2 opnieuw gelijk (16-12-2017)

A2 speelt 4-4 tegen Vianen/DVP

A2 draait tot nu toe goed, zij het niet super. Toch zouden velen bij aanvang van het seizoen getekend hebben voor de zes matchpunten die A2 tot nu toe uit vijf rondes behaald heeft. Tegen Vianen/DVP, een sterk team dat voor deze ronde op plek twee stond, werd opnieuw een matchpunt gepakt.

Het begin was niet heel geweldig - Daniel Kutchoukov verloor redelijk snel. Esther de Kleuver kreeg een stormachtige aanval over zich heen, die niet te pareren bleek. Bij Gijs IJzermans ontstond een gelijkstaand lopereindspel dat remise werd. Paul-Peter Theulings had na de opening een kans om zwart in te snoeren. Toen die kans niet gegrepen werd eindigde het in een zetherhaling.

De punten aan Amstelveens kant moesten toen nog komen. Matthew Tan had een gokje genomen - de stelling werd zo scherp dat er aan beide kanten diverse stukken instonden. Zwart had weinig tijd, en dus was het niet vreemd dat rekenwonder Matthew aan het langste eind trok. Jeroen Schoonackers speelde een partij uit een stuk. Een pluspion werd een witte vrijpion op d6. Toen zwart er een blundertje bovenop deed was het meteen 3-3.

Onno Elgersma stond al een poosje onder druk. In tijdnood is dat lastig. Wit offerde een kwaliteit. Onno nam het offer aan zodat wit een irritante vrijpion kreeg. Na een vingerfoutje rukte die pion op en kwam zwart er niet meer uit.

Daarmee lag een eventueel matchpunt in handen van Joël de Vries. Wit speelde de ruilvariant van het Frans en nam daarna lange denkpauzes. Daarmee legde hij de kiem voor zijn latere problemen. Joël speelde vlot en kreeg een enorme voorsprong in tijd. Rond zet dertig stond wit misschien iets beter maar had hij nog maar twee minuten waar Joël nog ruim een uur had. Er ontstond een lastig eindspel van toren plus twee paarden tegen toren+loper+paard. Wit moest een uur lang in tijdnood spelen. Kleine vingerfoutjes zorgden er voor dat hij langzaam minder kwam te staan. Al snel na zet 40 was zijn tijd alweer op en moest hij nog een uur lang de tijdnood trotseren. Een pion ging verloren en Joël kwam langzaam naar voren. Uiteindelijk kreeg Joël twee verbonden vrijpionnen en werd de druk wit te machtig, zodat de gelijkmaker een feit werd.

A3 wint ook derde wedstrijd (15-12-2017)

A3 te sterk voor Amsterdam West 3

Project A3 (doel: promotie) ligt rond de jaarwisseling keurig op schema. Het plan was (uiteraard) om in de eerste vier ronden 100% te scoren, en dat is inderdaad gelukt, al zijn dat toch maar drie zeges, want in de derde ronde had A3 vrij.

Tegenstander in ronde 4 was Amsterdam West 3, een solide team, maar wel 'te doen'. Aan het eind van de avond bleek dat te kloppen, want toen stond er een 6-2 overwinning op het scorebord: zes zeges, twee nullen. Zo simpel als het hier klinkt was het echter ook allemaal weer niet.

Aan de eerste vier borden had A3 net zo makkelijk één als vier punten kunnen scoren. Het werden er uiteindelijk drie, doordat aan alle vier de borden cadeautjes uitgedeeld werden. Drie daarvan door de tegenstanders, vandaar de drie punten. Curieus was dat de gasten zich aan twee borden verslikten in een overgang naar een pionneneindspel.

Jeroen van den Berg - Joran Donkers Eric Roosendaal - Thomas Hufener

In het eerste diagram speelde wit 26. a4?? en gaf na Jorans reactie 26. ... Lxc3 direct op. Het pionneneindspel is totaal verloren. Dat was het eerste punt dat viel. Het laatste punt kwam uit het tweede diagram. Eric Roosendaal (die eerder slecht stond) heeft zojuist op c4 geslagen. Zwart moet terugslaan, maar hoe? Het toreneindspel dat ontstaat na dxc4 is totaal remise. Er volgde echter 42. ... Txc4?? 43. Txc4! dxc4 en het pionneneindspel is verloren voor zwart. Na 44. Kf3 f5 45.Ke3 Kf6 46. Kd2 fxg4 47.Kc3 Kf5 48. d5 was het snel 1-0. Eerder die avond mocht Henk Boot niet mopperen toen zijn tegenstander een schijnoffer bracht en er pas daarna achterkwam dat hij het stuk niet meer terugzag. Wim Moene daarentegen gaf een punt cadeau. Zijn tegenstander bracht een stukoffer voor koningsaanval. Wim keepte kalmpjes, kon met de koning weglopen, maar stelde dat net een zetje te lang uit. De witte aanval werd daarna een orkaan die het dak eraf blies.

Aan de lagere borden kwamen de uitslagen wat regelmatiger tot stand. Een kleine catastrofe overkwam Hugo Luirink, die weinig lol aan zijn invalbeurt beleefde. In een bloedscherpe opening raakte hij al snel een stuk kwijt. Marcel Laarhoven speelde Konings-Indisch. Binnen twee minuten hadden de heren al een zet of vijftien op het bord gesmeten. Vijf zetten later had Marcel nog vijf minuten over. In de tussenliggende uren had wit via Pc3-b5-c7xa8 doodleuk een toren opgehaald. Zwart ondertussen kwam met g5-g4-g3 om wit mat te zetten. Marcel had het kennelijk scherp gezien, want wit ging ten onder in de golf van zwarte stukken die de witte veste overspoelde.

Bij Jan Helsloot had zwart een solide stand zonder zwaktes, maar wel met minder ruimte. Dat is lastig spelen, en Jan trok wat en duwde wat waarna tijdsdruk ook nog mee ging spelen en zwart bezweek. Captain Nico Louter tenslotte had weer een wilde partij. In het late middenspel raakte de zwarte koning afgesneden op h6, waarna matmotieven zwart fataal werden.

Een met 6-2 wat hoog uitgevallen zege die A3 keurig aan kop van het klassement brengt.

A4 wint van de koploper (8-12-2017)

Twee zeges volstaan voor twee matchpunten

A4 moest het opnemen tegen de koploper, ENPS 1. Die kwamen niet helemaal op volle kracht op, maar leken toch bepaald een geduchte tegenstander. Maar zie, ENPS wist slechts een enkele zege te boeken, en dat bleek aan het eind van de avond te weinig.

A4 was bijna compleet. Alleen Michel ontbrak, maar daarvoor viel Laurens Schilstra in. Zonder succes, helaas. In een middenspel bleek de oude wet 'ongelijke lopers, ongelijke kansen' weer eens opgeld te doen. De witte witveldige loper sneed dwars door de zwarte stelling, iets waar beide torens en een zwartveldige loper weinig aan konden doen. Wit viel ook nog binnen met de dame waarna de situatie snel hopeloos werd.

Veel remises vielen er deze keer. John Spinhoven leek even een pion kwijt te raken, maar via enkele nauwkeurige zetjes kreeg hij het kleinood terug waarna er niet veel meer te beleven viel. Ridens Bolhuis had een typische Ridens-stelling: compleet dichtgeschoven - niet door te komen, remise. Harold de Boer speelde tegen onze vroegere secretaris, Boudewijn van Beckhoven. Zonder al te veel schommelingen brachten beiden hun bootjes naar de remisehaven. Hugo Luirink kreeg een loopgravenstelling. Toen Hugo oprukte en kansen leek te krijgen benutte zwart de ruimte voor eeuwig schaak. Waldemar Moes drong wit ver terug - een wit paard stond hulpeloos op stal op g1. Ergens zou daar toch winst in moeten zitten, vond menigeen. Onder druk van de klok werd het toch remise.

De helden van de avond waren Michiel Harmsen en Olav Lucas. Michiel had aan het kopbord met de geduchte Aran Köhler van doen. Michiel leek in grote problemen na een wit kwaliteitsoffer. Een zwarte toren op h8 stond ingesloten en de witte winst leek op handen. Wit speelde echter niet optimaal, offerde in wanhoop nog een extra stuk en kreeg zowaar nog een kans op remise. Toen die kans werd gemist kon Michiel zijn toren extra verzilveren.

Olav had een voor hem typerende stelling, met weinig open lijnen en later ongelijke lopers. Ook hier stonden die weer garant voor een scherpe strijd. Olav opende de h-lijn en dreigde van alles. Wit moest volop in de verdediging, maar toen Olav met een tweede pionoffer zijn andere toren via de a-lijn naar de eerste rij wist te krijgen kwam de witte koning in een matnet terecht.

Een zeer knappe overwinning van A4, waarmee de eerste punten binnen zijn.

De "deserteur" Robert Neugarten (november 2017)

De "deserteur" Robert Neugarten (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Robert Neugarten.

Robert Neugarten is een lid uit de jaren zeventig. Robert trok veel op met Kees Jan van Dolder, die ik al eerder besprak, en later ook Michiel Bonn, die helaas zo jong overleed. Qua voorgeschiedenis leek Robert niet voorbestemd voor een schaakclub. Zijn vader was naar zijn zeggen ooit trainer van Ajax, maar dan wel in een grijs verleden, in de tijd dat nog in De Meer werd gespeeld. Op internet kom ik die naam niet tegen in een lijst van trainers van Ajax, maar misschien was hij trainer van de jeugd of een ander team.

Robert was voor mij de meest prettige tegenstander tegen wie ik ooit speelde. Ik was namelijk zijn angstgegner. Alhoewel we als spelers redelijk aan elkaar gewaagd waren, eindigden al onze partijen in een overwinning voor mij. Een bijzonder fenomeen, zo'n angstgegner.

Het bijzondere hieraan is dat bijna ieder lid van de club met een boekenkast vermoedelijk een of meer boeken van hem in huis heeft. Vooral als het boeken op muzikaal gebied betreft. Wie op bol.com op zoek gaat naar een muzikale (auto)biografie zal erachter komen dat onze Robert de toon zet. Alleen dit jaar al biografieën van George Michael, Bob Marley, en in een recent verleden boeken over Prince, Bruce Springsteen, Bowie, Lou Reed. Enigzins teleurgesteld stel ik vast dat de autobiografie van Keith Richards, het enige muzikale boek in mijn bezit, niet door onze Robert is vertaald.

Wie naar het schaakverleden van Robert onderzoek doet zal niet veel vinden. Voor 1993 is hij gestopt met actief schaak, zijn rating is niet meer online terug te vinden. Partijen of fragmenten zocht ik al even tevergeefs. Op de clubsite kan je met enige moeite terugvinden dat hij in 1981 de Van Elmptbeker heeft gewonnen. Is hij dan helemaal afgedreven van het schaken? Nee, gelukkig niet. Een paar jaar geleden vertaalde hij een prachtig stuk over macht, waarin tal van parallellen stonden met het schaken, van ene Moises Naim. Ik haal een klein stuk aan, maar er staat nog veel meer moois in, bijvoorbeeld over Carlsen en zijn succes, en over de groei van het aantal (jonge) grootmeesters sinds de jaren zeventig.

Schaken is een klassieke metafoor voor macht. Wat er met schaken is gebeurd, is de erosie en in sommige gevallen de complete verdwijning van barrières die de wereld van kampioenen klein, hecht en stabiel hield. De hindernissen die het begrip van tactieken en de ontwikkeling van meesterschap bemoeilijken, en alle andere obstakels die toegang tot de wereldtop belemmeren, zijn minder afschrikwekkend geworden. Wat er in het schaken is gebeurd, is ook gebeurd in de wereld als geheel. Het instorten van barrières transformeert lokale politiek en geopolitiek, de concurrentiestrijd om de gunst van klanten en gelovigen en de rivaliteit tussen non-gouvernementele organisaties, intellectuele instellingen, ideologieën en filosofische en wetenschappelijke stromingen. Overal waar macht een rol speelt, is die macht in verval.
(Uit: Moises Naim, Het einde van macht Hoe macht verschuift van directiekamers naar start-ups, van paleizen naar pleinen en van west naar oost. Amsterdam, 2015. Vertaling Robert Neugarten)

Bij het lezen krijg ik even hoop. Is dit een alter ego van onze Robert, die zo veel van schaken en de wereld weet? Afbeeldingen van Moises voeden die hoop nog iets verder, een gezellige wat rondbuikige man kijkt mij aan. Maar het blijkt een echte wetenschapper te zijn, die onderzoek doet naar vrede op Aarde. Toch brengt dat me bij een meer zichtbare Neugarten. Moises blijkt ook een TedX te hebben gegeven over het einde van de macht. Als ik dan besluit op YouTube naar Robert te zoeken vindt ik o.a. een filmpje waarin hij de muzikale film Velvet Goldmine bespreekt uit 1998, met maar ook zonder David Bowie, Neugarten on Bowie. Je vindt zo nog een paar van dit soort filmrecensies. Maar toch is dat niet het beeld dat me bijblijft van Robert.

Robert is geen winnaar meer van de Van Elmptbeker. Maar met een ongelooflijk arbeidsethos maakt hij voor ons aan de lopende band prachtige vertalingen van belangrijke muzikale (maar ook economische) literatuur. Schaakanalyses moeten zijn talent voor het ontwarren van teksten in andere talen hebben gescherpt. Schaakcreativiteit moet zijn talent voor het fraai weergeven in de Nederlandse taal hebben bevorderd. Robert, de stille kracht in je boekenkast, die zichzelf voorgoed heeft ontdaan van zijn angstgegner door verre te blijven van de 64 velden.

Zukertort verder in de KNSB-beker (1-12-2017)

Zukertort te sterk voor DSC/Delft

Amstelveen had een verrassing in petto bij het bekerduel. Aan bord 1 zat een nieuweling, namelijk Jorge Ferreira. Een IM uit Portugal, die recentelijk lid is geworden. Bij zijn eerste duel werd hij meteen grondig getest, want zwart bleek niet erg onder de indruk, en won een pion. Jorge had als compensatie wat initiatief en wist tenslotte eeuwig schaak te houden. Daarmee kwam hij niet slecht weg. Tekenend is wel dat zwart allesbehalve tevreden was met de puntendeling.

Op dat moment was de wedstrijd in hogere zin al beslist. De eerste klap viel op bord 4, waar voor Delft ons oud-lid Wim Kortis was neergestreken. Hij werd door Tjark Vos direct flink aangepakt en al snel liep de witte stelling de nodige blikschade op. Toen de zwarte dame bij haar aanval op de inmiddels hulpeloze witte koningsveste assistentie kreeg van een toren was het snel voorbij.

Aan bord 2 kreeg Sybolt Strating een erg prettig eindspel - torens en ongelijke lopers, waarbij de witte stukken passief moesten afwachten tot de zwarte ergens een gat in de verdediging zouden vinden. Sybolt zocht een poosje, keek eens naar de andere borden, en nam genoegen met remise. Bij de analyse bleek dat hij het wit nog knap lastig had kunnen maken, maar waarschijnlijk toch net niet lastig genoeg voor het volle punt.

De reden dat Sybolt remise wel goed vond was voornamelijk de goede stand aan bord 3. De zwartspeler koos een ongewone opening, en kwam er achter dat de variant niet voor niets weinig geliefd is. Florian kreeg vanuit de opening al direct een sterk overwicht. Zwart ruilde een dreigend paard, maar gaf daarmee wel het loperpaar cadeau. Florian zette al zijn stukken goed neer, won een pion en kweekte ook nog een gedekte vrijpion. De coördinatie in het zwarte kamp raakte zwaar onder nul waarna het witte winstpunt nog slechts een kwestie van tijd bleek.

Alles bijeen een solide 3-1 zege. Op naar de volgende ronde.

Zukertort Amstelveen2306DSC/Delft22303-1
Jorge Ferreira2485Joram op den Kelder2263½-½
Sybolt Strating2266Sten Goes2266½-½
Florian Jacobs2252Gert Legemaat22071-0
Tjark Vos2222Wim Kortis21821-0
A1 wint van de Stukkenjagers (25-11-2017)

A1 wint van de Stukkenjagers

Omdat de wedstrijd in Tilburg al om 12:00 begon waren we vroeg op pad met twee teams. Jawel, hoewel het een uitwedstrijd was speelden beide Zukertort-teams bij Stukkenjagers. Tijdens het welkomstwoord werd de koploper Stukkenjagers opgehemeld ten opzichte van het lager geklasseerde Zukertort, gelukkig wist Sander onze eer te verdedigen door te melden dat we ook een top-team waren. De toon was gezet!

Op papier is Stukkenjagers een erg sterk team met een gemiddelde per bord van 2300+. Helaas was aan onze kant Florian ziek geworden, maar we hadden we met Gijs IJzermans een waardige invaller doorgeschoven. Wel kreeg Gijs de opdracht Florian te doen vergeten op het eerste bord!

Na een uur spelen leek er nog weinig aan de hand. Geen duidelijke stellingen, waarmee het een spannende middag beloofde te worden. Na verloop van tijd kwam er wat tekening in de strijd. Sybolt had een mooie centrumpion en daar actief stukkenspel omheen gebouwd. Daarentegen stonden Colin, Gijs en Christopher wat gedrukt. Sybolt haalde inderdaad als eerste het punt binnen, daarentegen moesten Gijs en Christopher zich kort daarna overgeven. Sander had op bord twee een wat onsamenhangende stelling met veel flankspel, zijn tegenstander kon er echter geen gat in slaan. Sander hield het eindspel en er was weer een half punt bijgeschreven.

Colin kreeg na een 'geblunderde' pion een koningsaanval die zijn tegenstander lastig kon pareren. Hij koos de verkeerde verdediging en na herhaling van enkele zetten in tijdnood besloot Colin met een stuk voor wat pionnen in het eindspel voor de winst te gaan. De witte vrijpionnen waren tegen te houden waarmee de stand in de match gelijk getrokken was. Met nog vijf partijen te gaan leken we aan het langste eind te gaan trekken. Fitzgerald en Jelmer stonden een pion voor, Bram had zich uit een gelijkwaardige stelling geknokt en ging voor het volle punt en Stan speelde een goede partij tegen Herman Grooten en stond zeker niet minder. Alleen Tjark had het lastig, twee verbonden vrijpionnen van de tegenstander leken hard naar voren te stomen.

In tijdnood wist Bram het punt te scoren, niet lang daarna haalde ook Stan het punt binnen. We hadden nog een punt nodig en drie partijen te gaan! Jelmer had in de tijdnood van zijn tegenstander reeds een pion verschalkt en zette zijn tegenstander vast. Zwart koos voor de aanvalsvariant waarna het snel over was. De winst was binnen.

Tjark had vandaag meerdere engeltjes bij zijn bord. Uit verloren stelling kwam hij terug naar een gelijkwaardig dame-eindspel met initiatief. Op het eind leek het of Tjark het nog probeerde, maar gezien het partijverloop mocht hij zich in de handen wrijven met remise. Fitzgerald probeerde lang zijn ongelijk-lopereindspel te melken maar hij kwam er, ondanks een pluspion niet doorheen en moest genoegen nemen met remise.

Een ruime overwinning op Stukkenjagers (6½-3½). Op voorhand niet verwacht, maar het was een mooie middag!

A2 wint van de Stukkenjagers 2 (25-11-2017)

A2 wint van de Stukkenjagers 2 (door Jeroen Schoonackers)

Het tweede team presteert dit seizoen boven verwachting. In de eerste drie rondes hebben we al drie matchpunten gepakt en we draaien dus keurig mee in de middenmoot.

In ronde 4 hadden we wederom een sterke tegenstander, namelijk het tweede team van de Stukkenjagers uit Tilburg. Het team was bovendien behoorlijk verzwakt. Matthew Tan was verhinderd en Gijs IJzermans schoof door naar het eerste team. Op papier zouden we dus de underdog zijn. Gelukkig vond teamcaptain Laura Ratniece Renzo Finkenflugel en Jan Helsloot bereid om in te vallen. Aangezien het eerste team ook tegen de Stukkenjagers speelde vertrokken we gezamenlijk vanaf station Zuid om ruim op tijd in Tilburg aan te komen.

Renzo mocht het eerste bord verdedigen, maar moest al snel opgeven in een Spaanse partij. Zijn stelling leek prima, maar er ging iets behoorlijk mis in het vroege middenspel. Daniël Kutchoukov, die in zijn debuutseizoen bij Zukertort goed presteert, kon het vandaag helaas ook niet bolwerken tegen een sterke tegenstander. 2-0. Het moest dus van de andere borden komen.

Joël de Vries begon zijn partij met flink wat minder tijd op de klok. Hij had zich in de tijd vergist en kon door zich razendsnel naar Tilburg te begeven de partij nog op tijd beginnen. En dat was niet voor niets. Joël had lange tijd een klein voordeel in een scherpe stelling. Bij de afwikkeling overzag zijn tegenstander het een en ander, waarna de partij gespeeld was. 2-1.

Onno Elgersma, ook een nieuwe speler in het tweede team, kwam in een Franse partij wat moeilijk uit de opening. De witspeler buitte het voordeel echter niet uit, waardoor Onno zich steeds meer terug kon vechten in de partij en uiteindelijk een mooie winst pakte. 2-2. Esther de Kleuver en Jeroen Schoonackers speelden beiden reguliere remises. Het zou dus aankomen op de overige twee borden.

Jan Helsloot mocht het opnemen tegen de sterkste speler van de Stukkenjagers, Bram van den Berg. Door middel van zetverwisseling kwam de Pirc-opening op het bord. Hierin speelde zwart c6, b6 en a6 en gaf zo aan wit een aantal tempi om zijn stelling te verbeteren. Hiervan maakte Jan handig gebruik en na een mooie doorbraak in het centrum wist hij materiaal te winnen. Zwart speelde nog even door, maar Jan speelde overtuigend naar winst. 3-4.

Met één matchpunt al op zak was het tweede matchpunt afhankelijk van de uitslag van Paul-Peter Theulings. Vanuit zijn geliefde Aljechinverdediging was er een eindspel op het bord gekomen waarin zijn tegenstander het loperpaar en Paul-Peter het paardenpaar had. Wit zette PP erg onder druk, maar hij bezweek niet en wist een vesting te bereiken. Zo kwam de eindstand op 3½-4½. Een heel net resultaat. Na vier rondes lijkt het tweede team al vrij zeker van handhaving te zijn en kan het misschien zelfs gaan denken aan de topplaatsen in klasse 2D.

Amstelveen verder in SGA-cup (24-11-2017)

Vrij simpele SGA-cupzege Amstelveen

In de eerste ronde speelde Amstelveen tegen Chaturanga. Een aantal mensen uit A3 werd dus opgetrommeld. Kopman Joran Donkers, Wim Moene en Nico Louter waren ter plekke, maar door een misverstand ontbrak nummer vier, waardoor Eric Roosendaal de open plek innam.

De wedstrijd ging al vrij snel de Amstelveense kant op. De tegenstander van Wim gaf een pion weg - besloot er nog een kwaliteit bij te doen in de hoop op initiatief, maar stond in feite gewoon verloren. Joran stond misschien iets beter toen wit een truc overzag en prompt ook verloren stond. Daarmee was de match in hogere zin al gelopen - want twee winstpunten aan de borden 1 en 2 volstaan voor de zege in de SGA.

Joran won inderdaad snel. Wim won iets minder snel - zwart bracht nog wat creatieve rommelkansen in de stelling en het duurde even voor Wim die allemaal onder de duim had. Nico Louter had inmiddels een stuk gewonnen, al ging dat wel ten koste van zijn stelligscoördinatie. Ook hier wist zwart bijzonder veel te rommelen voordat het pleit uiteindelijk beslecht werd.

Eric had een iets mindere maar vrij eenvoudige stelling. Wellicht hierdoor in slaap gesust gaf hij zomaar een pion weg. Wit stond meteen totaal gewonnen, haalde zelfs een extra dame, maar deed dat niet op de handigste manier waardoor direct weer een dame verloren ging. Daarna bleef opnieuw een dame-eindspel over, met een witte vrijpion extra. Een zet of veertig later bleek die alsnog beslissend, zodat de eindstand op 3-1 kwam.

A4 in de problemen (20-11-2017)

Duur puntenverlies voor Zukertort A4 in Almere (door Michiel Harmsen)

Zukertort 4 had in de wedstrijd tegen Almere 2 tot doel om toch eindelijk twee matchpunten te pakken. De eerste twee ronden waren beide verloren. Verlies tegen ons derde team was ingecalculeerd en had ook wel een prettig aspect want ons derde moet promoveren. Maar het verlies in de tweede ronde was zeker niet nodig.

Almere 2 is op papier het zwakste team in de promotieklasse met gemiddeld zo'n 75 ratingpunten minder dan A4. Toch heeft dit team de eerste twee wedstrijden gewonnen. Vol strijdlust togen wij dus naar Almere om de zaken weer eens recht te zetten. De werkelijkheid bleek weerbarstiger. Invaller Dirk Goes had toestemming voor een snelle remise, maar die werd niet aangenomen. Ridens Bolhuis had een initiatief op de damevleugel dat helaas te laat was. De tegenstoot van zijn tegenstander door het centrum met e4 was dodelijk. Verlies was er ook voor Olav Lucas, Harold de Boer en Dirk. Harold liet zijn tegenstander glippen en heeft zeker winstkansen gehad.

Waldemar Moes, Hugo Luirink en Michel Hoetmer speelden remise. Hugo en Michel speelden tegen twee jeugdspelers van Almere. Hugo liet zijn tegenstander Duncan Claren glippen maar Michel mocht blij zijn met zijn remise. Hij verloor vroeg in de partij een pion, maar bleef stug verdedigen. Hij keepte een toreneindspel met een pion minder netjes zodat tegenstander Jeroen van den Berg uiteindelijk berustte in remise.

Michiel Harmsen bracht het enige winstpunt tot stand nadat zijn tegenstander in het koningsindisch geen c5 of e5 speelde en helemaal aangedrukt kwam te staan toen daar witte pionnen verschenen. Door dit 2½-5½ verlies staat A4 toch wel dicht bij de degradatiestreep. Tijd om de volgende ronde van ENPS 1 te winnen. Dat is de verwachte concurrent van A3 voor promotie. Dat belooft een dubbele-puntenwedstrijd te worden.

A4 nog zonder zege (3-11-2017)

A4 verliest in drie bedrijven (door Dirk Goes)

De thuiswedstrijd van Zukertort 4 tegen Amsterdam West viel samen met het toernooi in het Duitse Bad Wiessee, waar traditioneel veel Zukertorters aan meedoen. In dat kader werden er maar liefst vier partijen vooruitgespeeld, alle in het clubhonk van Amsterdam West.

Op 19 oktober beet Olav Lucas het spits af. Zonder succes, helaas, 1-0 achter. Een week later deed kopman Michiel Harmsen wat terug met een gepolijste overwinning, maar we kwamen opnieuw op achterstand toen Harold de Boer zijn stelling niet meer kon houden. John Spinhoven deed er een halfje bij, en een tussenstand van 2½-1½ was bereikt, nog altijd in het voordeel van Amsterdam West.

De resterende vier borden speelden op 3 november in het Go Center. Hugo Luirink won en bracht daarmee de partijen op gelijke hoogte, en toen Ridens Bolhuis met zijn tegenstander remise overeenkwam was de tussenstand 3-3. Over de laatste twee partijen, waar Zukertort werd vertegenwoordigd door Waldemar Moes en Michel Hoetmer, zou ik graag willen schrijven dat die door onze mannen met flitsend combinatiespel werd gewonnen, maar dat zou fake news zijn. In werkelijkheid gingen beide partijen verloren, zodat Amsterdam West met 5-3 aan het langste eind trok.

Met nul matchpunten uit twee wedstrijden staat Zukertort 4 voorlopig op een degradatieplaats, maar het seizoen duurt nog lang genoeg om dat recht te trekken. We zullen wel weer vierde worden ...

De zege van Sybolt op een GM (4-11-2017)

De winst van Sybolt Strating op GM Ruud Janssen (door Sybolt Strating)

A1 scoort fraaie winst tegen De Toren (4-11-2017)

Grootmeesterscalp helpt A1 aan eerste punten (door Tjark Vos)

Na de eerste twee wedstrijden van het seizoen verloren te hebben hadden we wat goed te maken. Dit zou moeten gebeuren tegen De Toren Arnhem. Zij hadden hun eerste twee wedstrijden gewonnen, dus het zou niet vanzelf gaan. We moesten het doen zonder onze teamleider Jelmer. Gelukkig deed zijn vervanger (Lody) het prima. Vanwege zijn voetbalwedstrijd begon hij 20 minuten later, maar dat bleek geen probleem te zijn. Hij offerde een pion en gaf er nog eentje weg maar hij kon uiteindelijk een hoop pionnen ophalen en eindigde met 2 pionnen meer. Hij had over zet 1 net zoveel tijd gebruikt als de rest van de partij en het eerste punt was binnen.

Na een hoop chaos kwam Sander iets minder te staan. Hij kon het niet rechtvaardigen om op winst te spelen en remise was het gevolg. Colin en Tjark hadden een partij met hetzelfde gezicht. Ze kwamen niet lekker uit de opening, kregen geen actief spel, verdedigden in het middenspel niet optimaal en kregen het niet voor elkaar om de schade te herstellen. Stan en Christopher konden dit gelukkig compenseren. Stan weerlegde de pionoffers van zijn tegenstander en won door een truc op de onderste rij een stuk en Christopher kreeg het voor elkaar om in een gelijk eindspel een kwaliteit te winnen en zo ook de partij.

Op dit moment stond het 3½-2½ voor ons en begon het rekenen. Sybolt speelde tegen GM Ruud Janssen en had een pion meer met een gezondere stelling. Fitzgerald, Florian en Bram hadden alledrie een vervelend eindspel op het bord. Bram en Fitzgerald hadden een pion minder en Florian had geen vrijpion waar zijn tegenstander er wel eentje had. Sybolt zette zijn goede spel door en pakte verrassend soepel de overwinning. Bij Fitzgerald werden er steeds meer pionnen afgeruild. Zijn stelling ging dus de goede kant op. Bij Brams stelling was nog moeilijk om te voorspellen of hij het kon keepen en om de een of andere reden had ik vertrouwen dat Florian zijn stelling wel kon verdedigen.

Fitzgerald bleef alle pionnen ruilen totdat zijn tegenstander ze niet meer had en ons eerste matchpunt was binnen. Florian ruilde de torens en een paar pionnen en verloor een pion, maar doordat zijn tegenstander (net als die van Fitzgerald) alleen een randpion over hield konden we feest vieren. Onze eerste zege was binnen. Bram was als laatste klaar en had zijn stelling ook gekeept om er 6-4 van te maken.

A2 redt het niet tegen Eindhoven (4-11-2017)

A2 vrijwel kansloos tegen Eindhoven

Op papier deed A2 nauwelijks onder voor Eindhoven, maar in de praktijk was deze match behoorlijk eenzijdig. Slechts aan een enkel bord had A2 winstkansen, terwijl Eindhoven vele borden domineerde en het was slechts aan wat slordigheden van hun kant te danken dat de uitslag niet een stuk hoger in Amstelveens nadeel uitviel.

Het begin was niet heel slecht - invaller Eric Roosendaal (Gijs IJzermans was verhinderd) speelde een redelijk rustige remise. Kort daarna begon de ellende. Onno Elgersma stond moeilijk maar verraste zwart met een onvoorzien loperoffer. Ineens had hij allerlei kansen - toen verwisselde hij twee zetten en kon direct opgeven. Joël de Vries had ook zijn dag niet. Wit kreeg een zeer goede stelling en won twee stukken voor een toren. Joël probeerde nog te redden wat er te redden was, maar gaf een pion weg en toen was het klaar.

Er leek een nederlaag met grote cijfers aan te komen. Daniel Kutchoukov had vanuit goede stelling een kwaliteit verloren. Jeroen Schoonackers moest een zeer slecht lopereindspel verdedigen en Esther de Kleuver werd vanuit aardige stelling in de verdediging gedrukt. Alleen Paul-Peter had een pluspionnetje. Matthew Tan ging in een zeer onoverzichtelijke stelling op avontuur en offerde een pion om het loperpaar te krijgen. Dat leverde tenslotte op listige wijze een kwaliteit op, maar de winst leek nog ver weg.

De opponent van PP speelde actief, kreeg initiatief voor de pion en veroverde uiteindelijk de pion terug, waarna het direct remise was. Gelukkig begonnen de Eindhovenaren enige compassie te tonen. De tegenstander van Daniel offerde zijn kwaliteit voor een totaal gewonnen pionneneindspel (drie tegen twee), maar wist de winst nog te verspelen. Jeroen stond waarschijnlijk ook verloren, maar wit speelde een pion te opportunistisch naar voren, waardoor Jeroen zowaar een vrijpion kon kweken. Die pion hield wits koning bezig, en daarmee ontsnapte ook Jeroen nog met remise. Twee bonushalfjes voor A2.

De Eindhovense winst kwam echter niet meer in gevaar. Esther moest in slechte stand een stuk geven, en kort daarna streek ze de vlag. A2 mocht echter nog wel een winstpunt laten bijschrijven dankzij Matthew. Nadat veel pionnen geruild waren leek de remisemarge daar groot. Een ver opgerukte witte vrijpion leek bovendien lange tijd genoeg compensatie te bieden voor de kwaliteit, maar Matthew speelde het uiterst nauwkeurig en wist het smalle pad naar winst te vinden.

Zo werd het dus een 5-3 nederlaag. A2 staat daarmee met 3 uit 3 gewoon in de middenmoot.

A5 wint opnieuw (3-11-2017)

A5 strikes again! (door Danny Kool)

Na de winst op Almere in de eerste ronde was nu Laurierboom-Gambiet de tegenstander van A5. Op papier een gelijkwaardige tegenstander, maar A5 moest aantreden zonder de verhinderde Wilco Dado en Jihwan Kim. Invallers Walther Kappelhof en Evert Jan Karman namen op borden 1 en 3 de zwarte stukken ter hand, terwijl op de borden 2 en 4 Danny Kool en Peter Waaning met wit speelden.

Bij Walther leek na de opening de zwarte structuur met een geïsoleerde dubbelpion op e5 en e6 een nadeel, zeker omdat deze was vastgelegd door een witte pion op e4 en onder vuur werd genomen door onder meer een loper op de diagonaal a2-g8. Walther wist echter op Cruyffiaanse wijze van een nadeel een voordeel te maken door een batterij zware stukken op de open d-lijn en na afwikkeling kon zijn tegenstander het materiaalverlies nog beperken tot twee pionnen voor een paard, met aan beide kanten verder nog een toren en wat pionnen.

Bij Danny was het aardig in evenwicht na dameruil, met licht voordeel dankzij het loperpaar, iets meer ruimte, en verrassend genoeg een fors tijdvoordeel. Maar deze partij kon nog alle kanten op.

Ook bij Evert Jan ontstond een evenwichtige stand. Na zware strijd en afwikkelingen in een ingewikkelde stand stond het voor Evert Jan plotseling moeilijk en even later wist Laurierboom-Gambiet op bord 3 de score te openen, 0-1.

Bij Peter ging het lange tijd gelijk op. Peter had wat meer ruimte maar de zwarte stukken hadden veel bewegingsvrijheid. Ook hier volgde een serie afruilen en na de afwikkeling bleek een pion verloren te zijn gegaan en zou het een lastige klus gaan worden voor Peter om het pionneneindspel met 5 tegen 6 pionnen te keepen.

Walther vond voor zijn pluspaard steeds mooie velden. Hoewel zijn tegenstanden fors tegenspartelde liet Walther hem door sterk spel volkomen kansloos en deze hield het dan ook voor gezien. Stand nu 1-1.

Bij Danny bleef het voordeeltje in stand, maar het tijdvoordeel was inmiddels wel verdampt en beide spelers zaten al onder de 5 minuten. Bij een volgende afwikkeling zag de tegenstander een penning van zijn paard door de loper over het hoofd wat een stuk kostte. Danny's tegenstander gaf direct op, 2-1 dus.

De beslissing moest gaan vallen op bord 4 bij het lastige pionneneindspel van Peter. "Koning is koning" geldt hier meestal, en op een of andere magische en vooral erg knappe manier was Peter erin geslaagd om van de minpion een pluspion te maken. Met minder dan een minuut resterend promoveerde Peters pluspion en werd Peter de matchwinner en won A5 ook de tweede wedstrijd met 3-1.

A3 wint ook tweede wedstrijd (30-10-2017)

A3 wint 'reünie' met Fischer Z

Een confrontatie met Fischer Z heeft voor Amstelveen altijd een hoog gehalte aan sentiment. Meer dan de helft van de leden bij Fischer Z heeft ook in het al dan niet verre verleden bij Amstelveen gespeeld. Zo troffen we bij binnenkomst in het rustieke Café Batavia onder andere ex-Amstelveen-voorzitter Michael Abspoel aan, en ook Thomas Hauptmann en Kees de Kruif zijn ons welbekend. De sympathieke Peewee van Voorthuijsen ontbrak helaas bij Fischer Z. Ook A3 was overigens niet geheel compleet. Laurens Schilstra en Wim Moene ontbraken, al kunnen invallers Ridens Bolhuis en Renzo Finkenflugel gerust als 'supersubs' beschouwd worden.

De wedstrijd begon met een dreun, uitgedeeld door Nico Louter's loper die al op de vierde zet op f2 sloeg. Dat was niet zozeer geniaal van Nico - de witspeler was nog niet helemaal wakker en gaf gewoon een pion weg via een standaardtrucje. Daarna stond Nico gewoon gewonnen, al duurde het nog wel een paar uur voor hij wit definitief over de rand had geschoven.

De beide invaller hadden grappig genoeg soortgelijke partijen. Een iets betere stand zonder dat er echt veel aan de hand was, maar wel een sloot tijd extra. Renzo had dik een half uur meer, Ridens op een bepaald moment zelfs bijna een uur. De beide tegenstanders echter hadden hun tijd goed gebruikt, en voldoende venijn uit de stelling gehaald om de remisehaven te bereiken.

Alhoewel de Amstelveners aan vrijwel elk bord een puntje of 100 extra meebrachten bleef het op vrijwel alle borden lang gelijk op gaan. Daardoor was de wedstrijd enerzijds heel spannend. Anderzijds, achteraf gezien was geen enkele Amstelvener ooit serieus in verliesgevaar. En als niemand verliest, dan komt de winst vanzelf.

Msar het duurde wel tot in het laatste half uur voor de zege vorm kreeg. Nico had dus voor een eerste pluspunt gezorgd, Jan Helsloot zorgde voor het tweede. Hij won een pion op de damevleugel, sloeg een aanval aan de andere kant van het bord af en daarmee was de kous af. Fischer Z 2 moest dus gaan tegenscoren, maar dat zat er nooit in. Marcel Laarhoven raakte weliswaar een pion achter, maar wit had slechts een achtergebleven dubbelpion extra terwijl Marcel een oersterk paard in het centrum had. Wit kon niets beginnen en dus werd het remise. Eric Roosendaal probeerde zijn tegenstander eraf te schuiven. Dat lukte bijna. Zwart had een heel slechte loper en een stel isolani's maar kon alles nog op het nippertje bijeen houden. Ook daar dus remise. Henk Boot had een stelling met dynamisch evenwicht. Henk had licht voordeel maar iets minder tijd. Ook al remise. En daarmee was de winst binnen.

Het kopbord was als laatste klaar. Joran Donkers had een pion geofferd voor druk plus diverse rommelkansen - het soort stelling dat hij graag heeft. Na diverse verwikkelingen kon Joran dan ook inderdaad een vol punt laten bijschrijven.

En dus al bij al een spannende wedstrijd, maar wel een overtuigende winst. Drie verdiende overwinningen, vijf solide remises. Geen enkele nederlaag. Als A3 dit patroon kan volhouden ligt er een mooi seizoen in het verschiet.

De "deserteur" Peewee van Voorthuijsen (oktober 2017)

De "deserteur" Peewee van Voorthuijsen (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als bij de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Peewee van Voorthuijsen.

Peewee heet al heel lang Peewee. Een naam die is afgeleid van zijn intitialen. Peewee komt bij Amstelveen niet voort uit de burgertak, maar uit de studententak, ASVU. In de jaren zeventig lukt het de samenwerking van de ASVU en Zukertort om te promoveren naar de KNSB. Peewee speelde een belangrijke rol in dat team, dat uiteindelijk doorpromoveert naar de Hoofdklasse en zich daar jarenlang weet te handhaven.

Zowel intern als extern is Peewee een belangrijk lid. Sfeermaker. Vriendelijk. Hij schrijft ook mooie stukjes. Ik herinner me een prachtig artikel over zijn voorliefde voor het opspelen van de f-pion. Een foute liefde, zoals hij aantoont met een analyse, waarop hij verzucht dat hij die f-pion voortaan maar moet vastplakken voor de wedstrijd.

Het ultieme artikel in L'Echec, zoals het clubblad ook toen al heette, werd geschreven door Ton Sibbing, in 1983. Wederom dus een verhaal waarin BSG een rol speelt. Ik neem het integraal op in dit stuk.

Hij lacht

--- door Ton Sibbing ---
uit L'Echec 37 (1983)

Een tegenstander moet je kunnen haten. En niet zuinig ook. Ongelikte beren, hautaine egotrippers, over het paard getilde jeugdspelers, zij zijn mij dierbaar om tegen te spelen. Tegen hen kan ik mijn agressie volop kwijt. De stukken vliegen hen om de oren, die hoognodig gewassen dienen te worden. Ik kwijt me graag van zo'n taak,

Daartegenover staan de schakers die de beminnelijkheid zelve zijn. In de dagelijkse omgang is het prima toeven met dit soort mensen, maar tegen ze moeten schaken is een beproeving voor mij. De paradox is dan te groot. Er treedt een kortsluiting op in mijn emoties en ik sla op tilt.

Met iedere Amstelvener wilde ik graag de degens kruisen. Bijvoorbeeld tegen dat olijke wijsneusje Pieterse of dat aanstormend talent Peelen. Graag zelfs. Maar niet tegen Peewee. Want Peewee is te vriendelijk. Zonder Wim Kortis te willen schofferen - dank u wel, heer Wolkers - vind ik Peewee de aardigste Amstelvener. Dat komt doordat hij lacht. Niet één keer of twee keer, neen, Peewee lacht altijd. Als je hem in een vluggertje van het bord hakt dan lacht-ie. Als je hem in een eindspel beschwindelt dan kraait-ie het uit. Nu durf ik zelfs te zeggen dat als je zijn fiets steelt, dat hij dan ligt te schateren van plezier.

Op het moment dat de stem mijn naam afriep en die liet volgen door Peewee ging ik dood van ellende. In een flits schoot het plan door mijn hoofd. Ik sta op, geef zonder één zet gedaan te hebben op en loop de zaal uit. En als de vertwijfelde teamcaptain mij thuis opbelt om te vragen wat me bezielde, dan zeg ik slechts: "Hij lachte" en ik hang op.

Ik heb het niet gedaan, maar heb er nog steeds spijt van.

Maar toch wordt Peewee uiteindelijk een deserteur. Het is een desertie die hoort bij de grootste exodus uit de geschiedenis van Zukertort, namelijk als een groot deel van de voormalige ASVU-leden de club in de steek laat om een eigen club op te richten, Fischer Z. Veel viel samen met het noodzakelijk vertrek uit sporthal Uilenstede, omdat de schakende (ex-)studenten moesten plaatsmaken voor krachtsporters. Ook de kortere studieduur, het meer burgerlijke karakter van het Go-centrum speelde hier een rol in, alhoewel ik het fijne er verder niet van weet. Wedstrijden tussen Zukertort en Fischer Z hebben toch vaak een extra lading, zoals vorig jaar, toen het 4e tegen Fischer Z 2 speelde en helaas jammerlijk verloor met 4½-3½. Peewee kreeg een pak slaag van Wim Moene, maar bleef de vriendelijkheid zelve.

Zoekend op internet tref ik een doorlopend schaakleven aan, zowel in binnenland als buitenland. Niet alleen actief in talloze competities (Atheneum 1 in Engeland) en toernooien, maar ook schrijvend over schaken. Een schaakrubriek over combinaties in Schakend Nederland. Een boek over de geschiedenis van de koning in het schaakspel.

Foto's van Peewee vinden is daarentegen een groot probleem. Als je zijn naam op zoekmachines loslaat tref je meer afbeeldingen van Dirk Goes aan dan van Peewee. Uiteraard nog wel een vrolijke, samen met bijna-wereldkampioen Nigel Short. Waarmee het gelijk van Ton Sibbing is aangetoond?

Dus maar op zoek gegaan naar de maatschappelijke relevantie van Peewee, bezien vanuit zijn schaakopleiding bij Zukertort. Ook dat is nog enigszins lastig, maar na enig zoeken vind ik bewijzen dat iemand met zijn naam een deskundige is in grote datasystemen. Dat is al zichtbaar als hij in 1997 probeert in het computerschaak zugzwang af te dwingen in parallelle systemen. Deze Peewee wordt geïnterviewd over de evenredigheid in de zorg. En daarin zie je de kwaliteit van zijn schaakopleiding, met name het analytische karakter.

"De beslisboom van de DBC/DOT systematiek geldt als zeer complex.
Wat kan je daaraan doen?

Dat is natuurlijk heel lastig maar dat kennen we al. Het is wat ze vroeger pigeon holing noemden. Stel je een grote duiventil voor en de duif moet het goede hokje vinden. Dat is ongelooflijk lastig want het vergt heel veel expertise. Hoe meer hokjes, hoe meer de kans dat de duif niet het goede hokje vindt. Dat heb je hier ook. Wat men geprobeerd heeft is te zeggen: hee mensen, de kosten rijzen de pan uit met de behandelingen, we kiezen voor een soort standaardisatie. Maar wel op zo'n diep niveau dat je uiteindelijk de kosten helemaal niet drukt maar er nog meer krijgt."

(bron: Rapport over de zorg voor de 50-pluspartij )

Peewee moet meteen op zijn territorium zijn geweest met deze vraag. Hij kent de beslisboom uiteraard van Kotov (Think like a grandmaster). En het vinden van de goede hokjes voor iedere duif, dat is voor iedere schaker een fluitje van een cent, dat is onze core business. Maar ook mooi is om te zien hoe hij het belang van creativiteit boven vaste strategieën stelt. Het verrast me te zien hoe onze studentikoze voorman van weleer is veranderd in een gids van Henk Krol. Kortom, we zullen voorlopig nog genoeg te horen en te zien krijgen van onze voormalige voorman van het eerste.

De "deserteur" Kees Jan van Dolder (oktober 2017)

De "deserteur" Kees Jan van Dolder (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als in de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Kees Jan van Dolder.

Kees Jan was net iets ouder dan ik, het scheelt niet veel. Hij net student, ik nog scholier. Midden jaren zeventig trok hij voor mijn gevoel veel op met Robert Neugarten, nog zo'n deserteur. Flegmatieke jongen, wat wilde haren. Rechten deed hij, later jurist bij de NS. Daardoor ook een maatje voor Wouter Simonis, die in die tijd ook bij de NS werkte, en zijn reispas gebruikte voor bezoeken aan de kandidatenmatches van Kortchnoi en Karpov. Live aanwezig bij het yoghurt-incident, dat werk.

Kees Jan was een van de spelers die meedeed in het team tot twintig jaar dat bij een landelijke wedstrijd met maar liefst 5-0 won van een supersterk BSG team met spelers als Eddy Sibbing. Kortom, hij kon er wel wat van.

Voor de club was hij later belangrijk bij het ontstaan van de huidige vereniging. Toen ASVU en Zukertort meer in elkaar gevlochten moesten worden, waren de juridische adviezen van Kees Jan belangrijk. Geleidelijk aan is hij toch uit beeld verdwenen, richting het Gooi vertrokken. In 1991 won hij nog de Van Elmptbeker voor de beste externe score. Zijn lidmaatschap lijkt te zijn gestopt in 1995, met een rating die schommelde tussen de 1900 en de 2000. Op schaakgebied lijkt hij steeds minder actief te zijn geworden, maar afgelopen seizoen is hij toch weer ten strijde getrokken. Dat doet hij in de regionale bond voor de SGS. En voor welk team kwam hij uit? Juist, BSG. Met een rating van 1909 is hij goed geconserveerd.

Dat klinkt als een leven waarin andere zaken belangrijker zijn geworden. De Spoorwegen zijn daarin tot heden belangrijk gebleven. Na 2000 audit manager bij de NS, risicomanagement. Hij heeft naast zijn juridische opleiding in zijn jonge jaren een MBA bij de Amsterdam Business School. En sinds een jaar is hij manager bij het NS pensioenfonds. Dat valt samen met zijn herintrede op de (externe) schaakvelden.

Nader onderzoek leert echter nog meer. Kees Jan vertegenwoordigt namelijk ons land op hoog niveau. Hij heeft namelijk in een nationale delegatie gespeeld tegen teams uit andere landen. In dat team bevonden zich overigens ook nog enkele andere deserteurs, namelijk Hing Ting en Menno Okkes!

Het betreft hier een grandioos evenement uit 2012, een programma georganiseerd door de Deutsche Bahn, op een prachtige lokatie met tal van andere activiteiten.

Het vaderlands team eindigt op een eervolle 3e plaats, Kees Jan draagt daar in belangrijke mate aan bij met een score van 4 uit 7. In de geest van de Van Elmptwinnaar zogezegd.

Kees Jan is ook actief op internet. Het is mooi om hem te zien praten. Alle trekjes zijn er nog. Het even naar een kant zakken met het hoofd. Zijn typische knip met de ogen. Vertraging in het praten. Af en toe even de ogen samenknijpen op belangrijke momenten in zijn verhaal.

Kees Jan over risicomanagement

Kortom, als je wilt weten hoe je met een goed gevoel met pensioen wil gaan, leg een extraatje opzij, blijf spelen en word gezond oud met Kees Jan!

A1 verliest ook tweede wedstrijd (7-10-2017)

A1 verliest in Haarlem door Jelmer Sminia

De wedstrijd tegen Haarlem was voor de eerste klasse toch een soort thuiswedstrijd. De afstand was klein waardoor Sybolt Strating en Tjark Vos op de fiets kwamen. Met Paul-Peter Theulings als invaller voor de afwezige Fitzgerald Krudde gingen we voor de volle punten tegen Haarlem.

Bij binnenkomst in de speelzaal werden er polsbandjes uitgedeeld. Men had veel last van vervuilde toiletten en verdacht de schakers. Met de bandjes konden we in elk geval gratis langs de ingehuurde toiletjuffrouw! De sanitaire stop was verzekerd waarmee de partij kon beginnen.

Rond half drie kwam Florian Jacobs naar me toe met de constatering dat we op alle borden voor stonden in tijd. De stellingen waren nog veelal onduidelijk en dan is een tijdsoverwicht altijd fijn. Onze kopman Sybolt kwam niet veel later een remise overeen. De stelling was doodgebloed na een verwisseling van zetten. Na de remise kwamen er wat mindere stellingen op het bord. Colin Stolwijk had het zwaar en bij Tjark kwam de tegenstander wel heel hard naar binnen zetten. PP was echter de eerste die verloor. Waar het leek dat de zwarte pion op d6 vast stond met c4/e4 wilde PP er direct doorheen met e5 hetgeen hem fataal werd. Voor Tjark was de verdediging ook ver weg en hij moest het onderspit delven. Gelukkig wist Sander Los na een mooie partij de winst te pakken. Toen hij de witte stukken ten koste van een kwaliteit geheel had vastgezet ging de aanval voorspoedig en daarmee was het eerste punt voor Zukertort binnen.

Na een solide remise van Bram ter Schegget ging het bij Christopher Brookes ook bergafwaarts. Na de opening leek hij een aanval te krijgen op de kort gerokeerde koning maar helaas kon zwart pareren en een gewonnen eindspel overhouden. Inmiddels was de achterstand opgelopen naar 4-2 en leek het verkeerd af te gaan lopen.

Jelmer had via een trucje een pion gewonnen en had een lekker eindspel op het bord, maar moest nog wel even het volle punt binnen halen. Florian leek de hele partij een klein overwicht te hebben met een keilpion op f6. Na het binnendringen van de torens zag het er visueel goed uit, maar hij kon geen aanknopingspunt vinden. Door de materiaalruil werd de pion op f6 zwak en ging hij alsnog ten onder. Stan van Gisbergen had een onduidelijke stelling op het bord. Hij leek de opening goed doorgekomen te zijn en sloeg een remise-aanbod van zijn tegenstander af. In een technisch eindspel kwam hij niet verder dan remise. Colin moest helaas ook zijn nederlaag incasseren. Jelmer haalde als laatste nog wel een vol punt binnen maar dit kon de nederlaag niet keren.

A2 sleept matchpunt uit het vuur (7-10-2017)

A2 speelt knap 4-4 gelijk

Uit tegen Dordrecht, op papier een zware wedstrijd. Matthew Tan en Joël de Vries ontbraken en Paul-Peter Theulings viel in bij A1. Teamleidster Kaura Ratniece zag zich gedwongen flink wat hulptroepen bij A3 te ronselen, hetgeen gelukkig een stuk eenvoudiger gaat nu A3 in de SGA speelt. Eric Roosendaal, Jan Helsloot en Ridens Bolhuis kwamen dus A2 versterken - en waren curieus genoeg ook als eerste klaar.

Eric werd op bord 1 gezet en trof een Syrische FM. Hij kreeg een variant die hij redelijk kent. Zwart zag een truc maar zag de tegentruc (die Eric toevallig kende) pas in tweede instantie. Zwart moest gauw achteruit en bood van schrik remise aan - en kwam er pas daarna achter dat het verschil in rating toch wel dik boven de 200 was geweest.

Jan kreeg een oude variant van het Frans op het bord. Wit zocht vruchteloos naar kansen en gaf remise toen die niet te vinden bleken. Ridens had de pech dat hij de crack van het team tegenover zich kreeg. Na een wat ongewone Aljechin (1. e4 Pf6, 2. e5 Pe4?!) kreeg wit meer ruimte en had Ridens een slechte loper. Wit (een IM met bijna 2400) schoof het eindspel kalm naar winst.

Er was meer slecht nieuws toen Onno Elgersma een paar maal mistastte en de stelling daarna niet meer kon houden. Esther de Kleuver hield de schade beperkt, door in matige stelling een truc te vinden die dameruil afdwong waarna het gif uit de zwarte aanval was getrokken en er een remise uitrolde. Gijs IJzermans had flinke problemen kort na de opening. Wit kreeg veel ruimte en Gijs moest serieus aan de bak. Het werd allemaal erg tactisch. Wit vergiste zich en moest de dame geven voor twee torens - maar bleek daarna op curieuze wijze nog wel eeuwig-schaak te kunnen houden. Omdat de winst voor Dordrecht wel zeker leek dwong hij die remise ook af, waarmee het 4-2 voor de thuisclub stond.

Jeroen Schoonackers had al urenlang een niet-veel-aan-de-hand stelling. Er rolde een dame-eindspel uit waarin Jeroen plotseling een pion won. Dat was misschien nog niet fataal, maar wit deed het niet optimaal en toen werden het twee pionnen. Jeroen schoof dat weliswaar niet snel maar wel bijzonder zeker naar winst.

De partij die het moest gaan doen voor Dordrecht was die van Daniel Kutchoukov. Daniel raakte een kwaliteit achter en hoewel winst voor zwart nog niet eenvoudig was leek verlies ondenkbaar. Zwart lette echter even niet op en Daniel vond een goede truc. Zwart moest de kwaliteit geven en er ontstond een eindspel met ongelijke lopers en een pluspion voor Daniel. Remise, zou je denken, maar hier had zwart een paar zwakke pionnen en Daniel wist via subtiele manoeuvres eerst een vrijpion te maken en vervolgens via een pionoffer de koning door te laten breken. Dat leverde een fraai winstpunt op - en daarmee een ongedacht 4-4 gelijkspel!

A3 net te sterk voor A4 (6-10-2017)

Twee Amstelveense teams in de promotieklasse - en die mochten dus in ronde 1 direct tegen elkaar. De verwachtingen vooraf waren dat A3 met moeite zou winnen, en dat bleek aan het einde van de avond precies zo uit te komen, maar niet na een paar bange momenten voor A3.

Laurens Schilstra zette A3 op voorsprong door in wat dubieuze stelling tactisch toe te slaan tegen Ridens Bolhuis. De stugge verdedigers van A4, Olav Lucas en Hugo Luirink, hielden hun tegenstanders van A3 (Marcel Laarhoven en Eric Roosendaal) zonder veel problemen op remise. Captain Nico Louter hoopte het goede voorbeeld te geven aan A3 maar liet een paard lelijk verdwalen en toen dat weer terug op stal was had Michel Hoetmer namens A4 inmiddels een paar pionnen geoogst. Nico trok de truccendoos open en won zowaar een stuk - waarna Michel hem droogjes matzette.

Wim Moene speelt vaak snel en Waldemar Moes was naar eigen zeggen ergens 'in slaap gevallen'. Rond half elf had Wim een goede stelling en nog meer dan een uur en Waldemar nog vijf minuten. Puntje voor A3, dacht menigeen - maar Wim verknoeide het eindspel en zo kwam A4 op een 3-2 voorsprong.

Een verrassing hing in de lucht - maar landde niet. A3's Jan Helsloot oefende de hele avond zware druk uit op John Spinhoven. In tijdnood bleek een trucje van John als een boemerang op zijn eigen koning terug te keren, zodat Jan de stand op 3-3 bracht. Henk Boot kwam namens A3 goed uit de opening tegen Harold de Boer. De zwarte stelling werd door een breed pionnenfront ingesnoerd. Harold deed wat hij kon, maar kwam gaandeweg in de problemen en ging in tijdnood door zijn vlag. 4-3 voor A3.

Daarmee was de wedstrijd beslist, want A3 zou op bord 1 minimaal remise gaan scoren. Joran Donkers was daar al uren lang bezig om een toreneindspel om te zetten in winst. Michiel Harmsen, kopman van A4, verdedigde zich knap. Twee zetten voor het einde was het zelfs nog steeds remise - maar in tijdnood waren de subtiliteiten moeilijk te zien en toen Michiel een verkeerd veld koos voor zijn koning won Joran toch nog.

Zo liepen de promotiekansen van A3 geen schade op, terwijl A4 niet al te ontevreden kan terugkijken op een vrij nipte nederlaag en in elk geval drie bordpunten meenam.

A5 wint eerste wedstrijd (6-10-2017)

A5 begint goed met 3-1 zege

Voor A5 begon het seizoen met een thuiswedstrijd tegen Almere 6. Captain Wilco Dado ontbrak, maar daar liet A5 zich allerminst door uit het veld slaan. Laura Ratniece nam bord 1 voor haar rekening en won vlotjes. Jihwan Kim won een stuk en Peter Waaning scoorde het derde punt. Dat alles speelde zich in de eerste uren af.

Danny Kool daarentegen speelde tot in de buurt van middernacht. Kwaliteit achter, goed terugkomen, en in een eindspel waren er nog allerlei kansen. Uiteindelijk liepen er twee pionnen door en haalden beide partijen dame. Danny had verder nog een paard, zwart twee pionnen. Spannend, tot het moment dat Danny zijn paard zo maar met schaak weggaf, en meteen ook nog dameruil moest toestaan.

Het bleef dus bij een 3-1 zege, een goede start van het seizoen.

De "deserteur" Jan Banis (oktober 2017)

De "deserteur" Jan Banis (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als in de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Jan Banis.

Jan was (is) een bijzonder aardige jongen. Midden jaren negentig vertrok hij plotsklaps naar Schotland, voor zijn studie (hij kwam van de VU) of werk, dat weet ik niet precies meer. Er dook op zaterdagse maaltijden met zijn KNSB-team ook een roodharig deerntje op, blozende wangen, luisterend naar de naam Becky, sprekend met een sterk Schotse tongval. Het kan dus ook een gevalletje Vingerling zijn. Hij was toen al een goede speler, met een rating net boven de 2000. Als ik het me goed herinner deed hij ook bestuurswerk.

Maar goed, wie kan baltsende edelherten op de highlands weerstaan? Jan in ieder geval niet.

In Nederland heeft hij niet meer gespeeld sindsdien, althans, zijn KNSB-rating stopt na 1995. Toch blijft hij het schaken volgen. Wat bijvoorbeeld te denken van de volgende tweet uit 2014, Jan is dan al lang weer verder getrokken naar Tsjechië, ergens rond 2004.

Jan toont hier zijn zuiverste gezicht. De nederlaag is een politieke, heeft niet meer met schaken te maken. Maar Jan verbindt het wereldlijke met het geestelijke, in dit geval met het denken van de voormalige schaker Kasparov. Maar net als bij Dariu Gavrila zien we weer het streven naar een mooiere wereld, volgens Jan een zonder Poetin als leider van Rusland.

Maar als ik verder doorzoek zie ik ook echte schaakresultaten. Net als bij Vingerling gaat Jan in zijn nieuwe omgeving een bijdrage leveren aan de resultaten van zijn lokale vereniging. Zie hieronder het verslag van Jans bijdrage aan de Tsjechische schaakcompetitie.

Je vraagt je af wat hier staat over Jan. De online translator maakt daar het volgende van: "Jan Banis in zijn eerste wedstrijd na tien jaar startte hij niet de bal, maar hij gebruikte de nederlaag in zijn positie en won uiteindelijk" (2012)
Als geroutineerde schaakstukjeslezer vertalen we dat naar: "Jan Banis speelde zijn eerste wedstrijd in tien jaar. Hij kwam slecht uit de opening, maar hij wist zijn tegenstander te truccen met een val waardoor hij uiteindelijk won".
Kijk, een duidelijk echec voor zijn tegenstander, en de waarde van een psychologische opleiding is hiermee ook duidelijk aangetoond.

Welke toegevoegde heeft zijn schaakverleden hem professioneel opgeleverd? Jan is uiteindelijk een soort mengelmoes van psycholoog en coach geworden. Hij werkt in Tsjechië vooral met expats. Een zekere Maria schrijft het volgende over hem:
I am happy to share that I have really enjoyed therapies with Jan. This year I have had many personal life hardships. It was indeed very emotionally difficult and unstable period. I was very lucky with Jan as he has been very professional and gave me great support, encouragement and analysed all situations with me. I have learnt a lot with Jan that will be definitely useful for me in future. He is a great listener and advisor. I felt really better and more confident after each session. Jan is also very easy-going and from the very beginning he makes you feel very comfortable to share your concerns. Jan, thank you for your help and for giving me a hand when it was important to me! If any further need, I will definitely get in touch with you again!

Sommige mensen menen dat je dit soort analytische (gespreks-)vaardigheden opdoet tijdens je studie psychologie. Wij schakers weten beter. Avond na avond bouwen wij schakers een relatie op, waarbij we elkaar flink in de ogen kijken. Na afloop van onze partij vindt een diepgaande analyse plaats, waarin we altijd vol respect omgaan met de ideeën van onze tegenstanders. Als we sterker zijn helpen we de ander om beter te worden, als we zwakker zijn proberen we van de ander te leren. Jan, chapeau hoe je jouw schaakopleiding gebruikt als middel om mensen en de wereld beter te maken!

Jan heeft veel geschreven over paniekaanvallen en hoe daarmee om te gaan. Een begrijpelijke professionele ontwikkeling, weinig schakers weten zo goed hun rust te bewaren als Jan.

En wie hem in levende lijve wil ontmoeten kan hem in het oude centrum van Praag vinden, in de buurt van Karlova 18.

De "deserteur" Dariu Gavrila (september 2017)

De "deserteur" Dariu Gavrila (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als in de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten. Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Dariu Gavrila.

De herinnering aan Dariu Gavrila is in de tijd vervaagd. Midden jaren tachtig werd hij lid van de club als aanstormend talent. Ongeveer tegelijk met Yam Wah Cheung. Niemand die eigenlijk wist waar deze jongen met Roemeense roots vandaan kwam. Hij zat op het Barlaeus en was meteen de sterkste bij de jeugd. In 1-2 jaar steeg zijn rating van ongeveer 1900 naar ver in de 2100, en toen was hij echt nog niet heel erg oud. Kortom, een groot talent. Zelf ziet hij dat anders, Piet Peelen, dat was pas een talent. Nog zo'n deserteur. Maar even snel als Dariu kwam, was hij ook weer verdwenen. Het lijkt erop dat hij voor andere zaken belangstelling heeft gekregen. Dat was ook zo. Zijn school werd belangrijker voor hem, het schaken kostte hem teveel energie en tijd. Vol trots kon hij twee jaar later Cum Laude het Barlaeus verlaten.

Na 1986 is hij gaan studeren en kwam hij in de zeer exacte wetenschappen terecht. Hij heeft omzwervingen gemaakt. Heeft aan de UvA gewerkt, de University of Maryland, bij Daimler Benz, en is tegenwoordig werkzaam in Delft, waar hij veel onderzoek verricht naar zelfrijdende auto's.

Merkwaardig genoeg is hij op internet te vinden zittend achter het stuur van een auto, wat toch suggereert dat die niet zo goed zelfsturend is. Hij is betrokken bij een zeer groot aantal publicaties, die me doen vermoeden dat hij qua schaken vooral geïnspireerd moet zijn geweest door de manier waarop de stukken door elkaar kunnen bewegen, zonder elkaar te slaan.

Je vraagt je natuurlijk af wat het schaken deze onderzoeker heeft gebracht. Als ik zo zijn publicaties bestudeer denk ik: veel.

In 2001 schrijft hij bijvoorbeeld het volgende:
A complementary approach is to focus on sensor-based solutions, which let vehicles "look ahead" and detect pedestrians in their surroundings. This article investigates the state of the art in this domain, reviewing passive, videobased approaches and approaches involving active sensors (radar and laser range finders).
(Sensor Based Pedestrians protection, in IEEE Intelligent Systems, p.77. 2001)

We herkennen hier van nature schaakpatronen in. Een complementaire aanpak, focus, vooruitkijken en de gevaren herkennen, de situatie in ogenschouw nemen, de stand van de theorie. Kortom, die twee schaakjaren van Dariu zijn niet slecht geweest voor zijn wetenschappelijke ontwikkeling, alhoewel de lezer zich misschien ook afvraagt of die intelligente autosystemen er misschien al waren geweest als Dariu nog wat langer was doorgegaan met schaken. Als dat was gebeurd had hij namelijk in 2012 zeker niet de volgende titel aangedurfd: The Benefits of dense stereo for pedestrian protection. Ik weet niet of "dense stereo" nou zo'n positief effect heeft op het denken van denkende schakers. Het lijkt mij in ieder geval erg storend. Wel heel gezellig, vergelijkbaar met het snelschaken in de kantine.

Als ik zo de artikelen van Dariu lees valt het woord 'pedestrian' me vaak op. Zou hij in zijn denken zijn beïnvloed door Philidor? François was de eerste schaakmeester die het belang van de pionnen inzag. Hij geloofde dat een sterk pionnenfront het middenspel besliste. In zijn boek Analyse du Jeu des Echecs toonde hij de sterke en ook de zwakke kant van de pionnen, nadat eerst de stukken ontwikkeld waren. Hij benadrukte de waarde van een geïsoleerde pion, van dubbelpionnen en van een achtergebleven pion. Voordien waren die begrippen nog min of meer onbekend in de schaakwereld. Op eenzelfde manier benadrukt Dariu het belang van voetgangers, kwetsbaar, soms samen overstekend, soms achtergebleven op een zebrapad, soms geïsoleerd. Wie die voetganger beschermt creëert een betere wereld. En pas dan mag de zelfrijdende auto zijn potje spelen. Het zou mooi zijn als we over een jaar of tien in een auto kunnen gaan zitten, die ons naar de plaats van bestemming brengt terwijl we allemaal een potje aan het schaken zijn. Zet hem op Dariu!

A1 verliest eerste duel (16-9-2017)

A1 niet opgewassen tegen Sas van Gent

A1 mocht het seizoen openen tegen Het Witte Paard uit Sas van Gent. Positief daaraan was natuurlijk dat het een thuiswedstrijd betrof, want Sas van Gent is een allemachtig eind weg. Probleem was echter wel dat Sas van Gent sterk is - vorig jaar speelden ze nog in de Meesterklasse. En nog voordat de wedstrijd begon stond A1 al 1-0 achter. Sander Los speelde vooruit, stond best aardig en kreeg remise aangeboden. Nu had Sander de hele zomer niet geschaakt, en hij had zwart. Reden genoeg om een veilig halfje te pakken, zou menigeen denken. Maar zo zit Sander niet in elkaar. Hij vond dat hij beter stond en ging voor het volle punt. Toen bleek dat hij toch niet zo gewonnen stond als gedacht en het vervolg laat zich helaas raden.

Het wonderlijkste verhaal was dat van de partij van Christopher Brookes. Een klein nadeeltje leek geen ramp. Remise was nog best binnen bereik. Christopher overzag echter een zetje en zwart stond prompt op winst. Die winst was op overtuigende en onweerlegbare manier te pakken, maar zwart zag iets anders. Een pionrace waarbij beide partijen een dame haalden en zwart een toren extra overhield. Complicatie voor die oplossing was wel dat de zwarte stukken allemaal in de buurt van de 1e rij stonden en Christophers dame in de buurt van de zwarte koning. Zat er dus eeuwig schaak in? Nee, zo bleek achteraf. Maar zwart verslikte zich grondig, overzag een sluw pionzetje en werd ondanks de toren extra plotseling matgezet. Een cadeautje.

Inmiddels was A1 echter al op flinke achterstand gereden. Jelmer Sminia en Fitzgerald Krudde speelden remises zonder al te heftige gebeurtenissen. Maar bij een aantal anderen ging het mis. Sybolt Strating stond lange tijd best goed, maar verloor de draad en de partij. Florian Jacobs stond ook al best aardig. Althans, zo dachten velen, inclusief hijzelf. Maar "mijn tegenstander dacht er anders over en hij kreeg gelijk" zoals Florian achteraf nuchter constateerde. Tjark Vos probeerde lange tijd het voordeel van twee lopers tegen twee paarden uit te buiten. Dat leek niet te lukken dankzij een kundige verdediging van zwart, tot die opeens een stuk cadeau deed via een stap-2-trucje. Zo kroop A1 ineens nog dichtbij.

Het lot had echter nog een curiositeit in petto. Stan van Gisbergen moest een kwartiertje wachten tot zijn tegenstander arriveerde. Die scheen de vorige dag te zijn ingevlogen en de nacht ergens op het vliegveld in Eindhoven te hebben doorgebracht. Die tijdsachterstand werd ras weggepoetst, want zwart speelde vrijwel alles a tempo. Nu zijn gauw en goed twee dingen en Stan kreeg dan ook een prima stelling. Maar ook tijdnood, want zwart bleef maar doorblitzen (na 40 zetten had hij nog meer dan een uur over, en bedenk daarbij dat hij dus 15 minuten te laat kwam!). Die tijdnood bracht vingerfoutjes, en de plus verwaterde zodanig dat Stan in de achteruit moest. Na een zet of 50 had hij het ergste wel gehad en was remise binnen handbereik. Zwart dacht eindelijk eens een aantal minuten na. Stan keek op de klok, zag dat hij nog zeven minuten had en ging even langs het toilet. Toen hij terugkwam had zwart gezet en stond de arbiter bij het bord. Wat een zeven op het display had geleken was in werkelijkheid een één geweest. Nu stond er 0:00. Een triest einde voor een opmerkelijke partij.

Daarmee was de match natuurlijk definitief gelopen. Bram ter Schegget had inmiddels remise gemaakt, en Colin Stolwijk had na diverse avonturen een eindspel op het bord dat ook remise werd. Daarmee werd het 4-6 en nam Sas van Gent de matchpunten mee op hun lange terugreis.

A2 begint met fraaie zege (16-9-2017)

A2 komt terug uit verloren positie

A2 mocht het opnemen tegen HMC Calder 2, een team dat ongeveer even sterk is als A2 wanneer dat zonder Matthew Tan speelt. En Matthew was er niet (Renzo Finkenflugel viel in) zodat de uitslag op papier moeilijk te voorspellen was. De eerste uren brachten echter pijnlijk duidelijkheid. Renzo ging vrij snel onderuit. Onno Elgersma kon zijn debuut in A2 geen glans geven en moest erkennen dat een aanval onvoldoende gewicht had om zijn slechte stelling te redden. Esther de Kleuver had een enerverende tijdnoodfase, waarin ze een toren bewust en prise zette. Toen ze de klok indrukte zag ze dat er een groot gat in de truc zat, maar zwart vond haar bluf zo overtuigend dat hij de toren niet durfde te nemen. Helaas miste Esther kort daarop een goede kans en toen zwart even later de aanval koos groeiden de problemen haar boven het hoofd. Daniel Kutchoukov debuteerde ook al en hij boekte een goede remise, zodat A2 in elk geval van de nul af was. Jeroen Schoonackers speelde zich bovendien gedecideerd naar winst.

Intussen stond het dus wel 1½-3½ en de nederlaag leek aanstaande. Een korte inventarisatie leerde dat niemand slecht stond maar meer dan drie remises zouden er wel niet in zitten. Verdienstelijk, want op alle drie borden speelde A1 met zwart, maar punten zou dat net opleveren. Hoewel Joël de Vries wel iets beter stond in een eindspel. Alle stukken gingen er af op twee gelijke lopers na. Joël had al zijn pionnen op de goede kleur (dus niet op die van de loper) en die van wit stonden allemaal verkeerd. Een paar listige manoeuvres later kon Joël het punt noteren.

Twee partijen te gaan. Paul-Peter Theulings had een toreneindspel dat vrijwel zeker remise zou worden. Maar wit speelde het niet al te handig en raakte een pion achter. PP marcheerde met de a-pion naar voren en dwong de witte koning om de gaten rond a1 te dichten. Vervolgens switchte hij naar de koningsvleugel, kweekte een vrije f-pion en won soepeltjes. Een gelijkspel was ineens alleszins mogelijk geworden.

Maar meer dan dat zou er toch niet inzitten. Gijs IJzermans had een eindspel met aan beide zijden dame, toren en drie pionnen. Alle pionnen stonden op de koningsvleugel en geen ervan was zwak te noemen. Gijs stond een procentje beter maar wit was een ervaren speler die 2200 achter zijn naam had. Dat zou remise worden. Vond iedereen, behalve Gijs, die de rug kromde en wit grondig aan de tand voelde. En jawel, naarmate wits tijd minder werd raakte hij de controle kwijt en wat vrijwel onmogelijk leek gebeurde toch. Wit moest tenslotte capituleren en Gijs feliciteren.

Een ongedachte en zeer knappe overwinning voor A2!

De "deserteur" Marcel Vingerling (september 2017)

De "deserteur" Marcel Vingerling (door Nico Louter)

Een deserteur is iemand die zijn groep in de steek laat. Op het slagveld bijzonder vervelend als je probeert stand te houden. Beroemd zijn de decimeringen uit 1917 toen iedere 10e Franse soldaat geëxecuteerd werd, omdat ze niet meer wilden vechten in slachtingen als in de Somme.

Nu, honderd jaar later wil ik de term voor lichtere gevallen gebruiken, namelijk leden die in de loop van de jaren de club hebben verlaten. Een proces dat soms geleidelijk verloopt, zoals bij Tobias en Hing Ting, die eerst extern de club in de steek lieten, en toen ook intern. Soms abrupter, opeens is een speler er niet meer. Er zijn ook nog tussencategorieën, de zogenaamde spijtoptanten. Beroemdste voorbeeld is John Spinhoven, die minimaal drie maal de club heeft verlaten, maar zoals we weten ook dit jaar weer op zijn schreden is teruggekeerd.

Bij deserteurs vragen wij ons altijd af, waarom ze de club hebben verlaten? Lag het aan ons, lag het aan andere zaken. Meestal het laatste, alhoewel soms het eerste. Dat zie je bijvoorbeeld bij junioren die plotsklaps vertrekken naar meer studentikoze en Amsterdamse clubs. Dit keer bespreek ik Marcel Vingerling, die ooit plotseling achter de horizon verdween. Naar verluidt om de liefde, voor een Zuidduitse rakettechnologe.

Marcel was een groot talent. Hij was, als ik het me goed herinner, kopman van het team tot 16 dat in 1979 kampioen van Nederland werd. Hij speelde ook enkele jaren in het eerste toen dat nog in de Hoofdklasse speelde. Zijn speelstijl was avontuurlijk en handig, het was een genoegen om tegen hem te spelen. Ik herinner me een partij, nog in de Bankrashal, damegambiet waarin hij een blunder maakte, zag dat hij een stuk verloor. Hij liep weg van het, grinnikte wat ongelukkig. Ik keek naar de stelling en ontdekte dat het eigenlijk een prachtig offer was, maar merkte ook dat hij het niet doorhad. Toen hij terugkwam bij het bord nam ik het stuk, bood remise aan om de rest van de avond te gaan vluggeren. Hij nam mijn hand snel aan en keek toen pas goed op het bord...

Hoe vergaat het Marcel? Als enige bron gebruik ik daarvoor internet.

Dan vinden we ten eerste Duitse humor bij de club Kruppenheim.

"Marcel ist der einzige Holländer in Deutschland, der keine eigene Fernsehshow hat!" wunderte sich Hartmut Metz angesichts von Rudi Carrell, Linda de Mol&Co. über den atypischen Beruf von Mannschaftskamerad Marcel Vingerling. Der studierte Politologe hält einen Bioladen in Karlsruhe in Schwung.
Voor het gemak wordt er een foto bijgeleverd.

Het is onduidelijk van wanneer dit stuk is, maar het is duidelijk dat Marcel in Duitsland is blijven hangen. Vermoedelijk is dit ergens net na de eeuwwiselling.

Op internet kan je ook soms een partij vinden, zoals deze uit 2002, Vingerling-Schulte. Leuk hoe hij het afrondt.

De club die hierboven werd genoemd was ergens in de buurt van Karlsruhe. Verdere naspeuringen laten zien dat Vingerling tegenwoordig in een hippe wijk in München werkt, in een biologische winkel als bedrijfsleider. Zo positioneert zijn Bioladen, Vollcorner zich:

Die Zeiten, in denen Haidhausen als Armenhaus Münchens galt, sind längst vorbei. Heute gehört der Stadtteil zu den schönsten Ecken Münchens. Das liegt sicherlich auch daran, dass man in Haidhausen am liebsten auf Autos verzichtet. Das Stadtviertel am Isarhochufer gehört zu den Stadtteilen Münchens mit der höchsten Radldichte. Da dürfen wir als regionaler Bio-Nahversorger natürlich nicht fehlen!

Unser Marktleiter Marcel Vingerling und sein Team freuen sich auf Ihren Besuch!

Mooie woorden om mee te sluiten, dat is wederzijds, Marcel!

Seizoen begint met Chess960 (2-9-2017)

Weer eens iets anders: Fischer Random

Voor wie het niet kent: Chess 960 is genoemd naar de 960 verschillende beginstellingen die mogelijk zijn als je acht stukken op willekeurige wijze achter de pionnen zet, met als restrictie dat de lopers van ongelijke kleur moeten zijn en de koning tussen de torens moet beginnen. Het is duidelijk dat openingstheorie dan overboord kan en dat iedereen dus op eigen schaakinzicht is aangewezen.

Op de eerste vrijdag van het seizoen kwamen daar dus diverse mensen op af, alhoewel enkelen zo geschokt leken door het idee van een alternatieve beginopstelling dat ze maar liever niet meededen. Na vier ronden rapid bleken de goede bedoelingen van onze voorzitter in het water te vallen want een eerste prijs in natura verdelen als er vier mensen gedeeld op de eerste plaats eindigen is een lastige zaak. De vier toppers (Nico Louter, Jeroen Schoonackers, Joël de Vries en Michiel Harmsen) regelden het vervolgens onderling met een drankje of zoiets, waarna iedereen tevreden huiswaarts keerde. Het seizoen is, hoe ludiek ook, weer begonnen.